گزارش جدید پلاستیک‌های اروپا هشدار می‌دهد که روند انتقال به سمت اقتصاد چرخشی پلاستیک در این قاره با سرعتی «نمایشی» در حال کاهش است و رقابت جهانی مهمترین عامل این رکود محسوب می‌شود.

 انجمن صنعتی «پلاستیک‌های اروپا» (Plastics Europe) روز سه‌شنبه با انتشار گزارش جدید خود که بر اساس برآوردهای اولیه از داده‌های سال ۲۰۲۴ تهیه شده، اعلام کرد که حرکت اروپا به سمت اقتصاد چرخشی پلاستیک با کاهش چشمگیر سرعت مواجه شده است. این گزارش که در آستانه برگزاری نشست‌های کلیدی سیاست‌گذاری در اتحادیه اروپا منتشر شده، زنگ خطری برای آینده صنعت بازیافت پلاستیک در این قاره به صدا درآورده است.

بر اساس این گزارش، اگرچه اروپا همچنان یکی از پیشگامان حوزه اقتصاد چرخشی محسوب می‌شود، اما افزایش رقابت جهانی، نوسانات قیمت مواد اولیه و عدم قطعیت‌های اقتصادی، مسیر دستیابی به اهداف تعیین‌شده برای افزایش استفاده از پلاستیک‌های بازیافتی را با مانع جدی روبرو کرده است.

«مارکو تن‌برگ»، سخنگوی پلاستیک‌های اروپا، در گفت‌وگو با خبرنگاران گفت: «ما شاهد کاهش سرعتی فراتر از پیش‌بینی‌ها هستیم. سرمایه‌گذاری‌های جدید در حوزه بازیافت شیمیایی و مکانیکی با کندی مواجه شده و تقاضا برای مواد بازیافتی در بسیاری از بخش‌ها کاهش یافته است.»

رقابت جهانی؛ تهدیدی جدی برای صنعت سبز اروپا

کارشناسان صنعت معتقدند که سیاست‌های حمایتی آمریکا و چین در حوزه صنایع پتروشیمی، همراه با قیمت‌های پایین‌تر نفت خام در بازارهای جهانی، تولید پلاستیک‌های ارزان‌قیمت از مواد اولیه فسیلی را نسبت به پلاستیک‌های بازیافتی مقرون‌به‌صرفه‌تر کرده است. این موضوع، تولیدکنندگان اروپایی را تحت فشار قرار داده و انگیزه اقتصادی برای سرمایه‌گذاری در فناوری‌های سبز را کاهش داده است.

گزارش پلاستیک‌های اروپا نشان می‌دهد که نرخ استفاده از پلاستیک‌های بازیافتی در محصولات جدید در سال ۲۰۲۴ نه تنها افزایش چشمگیری نداشته، بلکه در برخی حوزه‌ها با کاهش مواجه شده است. در همین حال، صادرات پلاستیک‌های باطله به کشورهای خارج از اروپا نیز همچنان یک چالش جدی برای تکمیل زنجیره بازیافت در داخل این قاره محسوب می‌شود.

واکنش اتحادیه اروپا و چشم‌انداز آینده

این گزارش در حالی منتشر شده که اتحادیه اروپا در حال تدوین بسته‌های جدید سیاستی برای تحقق اهداف اقتصاد چرخشی تا سال ۲۰۳۰ است. مقامات بروکسل اعلام کرده‌اند که برای جلوگیری از توقف کامل این روند، مشوق‌های مالی جدید و قوانین سخت‌گیرانه‌تری برای افزایش تقاضای اجباری به پلاستیک‌های بازیافتی در صنایع بسته‌بندی و خودروسازی در نظر گرفته شده است.

با این حال، فعالان زیست‌محیطی نسبت به کندی اقدامات اجرایی هشدار داده و تأکید کرده‌اند که بدون مشوق‌های اقتصادی قوی و تعرفه‌های وارداتی بر پلاستیک‌های مبتنی بر سوخت‌های فسیلی، گذار به اقتصاد چرخشی در اروپا با شکست مواجه خواهد شد.

«دیوید کارلسون»، تحلیلگر ارشد صنعت پلاستیک در موسسه تحقیقاتی گرین‌پلیس اروپا، در واکنش به این گزارش به خبرنگاران گفت: «اروپا در حال از دست دادن جایگاه پیشرو خود است. اگر سیاست‌های حمایتی فوری اتخاذ نشود، نه تنها اهداف زیست‌محیطی محقق نخواهد شد، بلکه صنعت بازیافت اروپا در برابر رقبای جهانی خود تضعیف خواهد شد.»

پلاستیک‌های اروپا اعلام کرده است که گزارش کامل با جزئیات آماری و تحلیل‌های تخصصی در هفته‌های آینده به صورت عمومی منتشر خواهد شد و امیدوار است این داده‌ها بتواند سیاست‌گذاران را به اتخاذ تصمیمات قاطع‌تر ترغیب کند.