پشت پرده بحران قیمتی روغن موتور / از بنبست کریدورهای جدید واردات تا آژیر توقف تولید
درحالی که بازار روغن موتور با موج جدیدی از افزایش قیمتها روبهرو شده و مصرفکنندگان به آن انتقادهای جدی وارد میکنند، یک تولیدکننده خصوصی روغن موتور از پشت پرده این افزایش سرسامآور قیمت میگوید. به گفته او، تولید بخش خصوصی در شرایط فعلی هم به خاطر آزادسازی محمولههای گمرکی پیش از جنگ ادامه یافته و اکنون هیچ کریدور جدید وارداتی به نتیجهای نرسیده و مسیرهای جایگزین نظیر بندر صحار عمان به چابهار و بندر مرسین ترکیه نیز به دلیل نبود زیرساختها بینتیجه مانده. همچنین به گفته او یکی از علتهای رشد قیمت روغن موتور، هزینه ملزومات آن است که نزدیک به ۱۵۰ درصد رشد داشته است.
به گزارش «نفت ما»، افزایش قیمت روغن موتور به عنوان حیاتیترین نیاز اولیه یک خودرو، در روزهای اخیر موجی از انتقادها را در میان مصرفکنندگان ایجاد کرده است.
براساس گزارشهای مردمی، روغن موتور که در ابتدای دیماه ۱۴۰۴ با قیمت حدود یک میلیون تومان خریداری میشد، پس از آتشبس به دو میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسید و اکنون با نرخ قابل توجه پنج میلیون و ۸۰۰ هزار تومان فروخته میشود.
تا همین چند هفته پیش اخبار جهانی در بحبوحه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، حاکی از افزایش قیمت روغن موتور به علت آسیبهای واردشده به تاسیسات کلیدی در غرب آسیا و بستهشدن تنگه هرمز بود؛ طولی نکشید که این وضعیت به علت چالش در کریدورهای وارداتی و آسیب پتروشیمیها به ایران نیز تسری یافت.
یک تولیدکننده خصوصی روغن موتور که نخواست نامی از او آورده شود، در گفتوگو با «نفت ما» میگوید:« تولیدات و حیات ما در شرایط فعلی به خاطر آزادسازی محمولههای گمرکی پیش از جنگ بوده است و اکنون هیچ کریدور جدید وارداتی به نتیجهای نرسیده و مسیرهای جایگزین نظیر بندر صحار عمان به چابهار و بندر مرسین ترکیه به دلیل نبود زیرساختها بینتیجه مانده است».
وی در ادامه افزود:« براساس شنیدهها و اخبار غیررسمی محمولههای ارسالی از مسیر ریلی چین هم پس از رسیدن به قزاقستان و قرقیزستان برگشت خوردهاند. در حالی که پیشتر هر کانتینر با حدود سه هزار دلار به بندر جبلعلی و نهایتا با هزار دلار به بندرعباس میرسید، اکنون هزینه ریلی به ۱۰ هزار دلار برای هر کانتینر رسیده و در نهایت هم با بازگشت محموله مواجه شدهایم؛ که این موضوع بزرگترین چالش ما محسوب میشود».
چالش در تامین ملزومات و افزایش قیمت روغن موتور
این منبع آگاه با اشاره به چالشهای این حوزه اظهار کرد:« ما از تجربیات جنگ ۱۲ روزه استفاده کردیم، اما تابآوری بسیار دشوار است؛ بهویژه با چالشهایی که در بخش تأمین ملزومات بهدلیل کمبود و افزایش قیمت مواجه شدهایم».
به گفته وی در تولید روغنهای گرید بالا، میزان ارزبری و مواد وارداتی نزدیک به ۸۰ درصد است و برخلاف ذهنیت عموم، این صنعت به شدت وابسته به واردات است. برای مثال ما در تولید روغن های سطح بالا نزدیک به 80 درصد و در روغنهای سطح متوسط نزدیک به 40 درصد به واردات وابستهایم. او تاکید میکند:« لازم به ذکر است چهار پالایشگاه اصلی که روغنهای پایه (گروه یک تا سه) را تولید میکنند نیز تمام افزودنیهایشان وارداتی است».
فرمولاسیون بقا
این تولیدکننده با اشاره به وضعیت تولید در شرکت خود گفت: «ما نهایتا با تغییر فرمولاسیون و استفاده بهینه از مواد، تا ۴۰ روز دیگر قادر به ادامه تولید خواهیم بود. در بخش بستهبندی هم، تامین گالنهای پلاستیکی از پتروشیمی جم و بندرامام بوده است. هرچند خوشبختانه پتروشیمی جم تا چند روز آینده وارد مدار تولید خواهد شد اما قیمت بشکههای فلزی باوجود عرضه فولاد مبارکه، افزایش قیمت عجیبی داشتهاند».
وی ادامه داد: «افزایش قیمت بهگونهای است که بشکههای دو میلیونی اکنون به پنج میلیون تومان رسیده و قیمت گالنهای پلاستیکی نیز به دلیل کمبود عرضه، دوبرابر شده است».
این منبع آگاه با اشاره به میزان افزایش قیمت روغن موتور اظهار داشت: «در حالی که هزینه ملزومات تولید نزدیک به ۱۵۰ درصد رشد داشته؛ قیمت محصولات شرکتهای خصوصی حدود ۱۰۰ درصد افزایش یافته است. چهار شرکت اصلی تولیدکننده نیز به دلیل قیمتگذاری دستوری، در دی ماه 30 درصد افزایش قیمت و 30 درصد افزایش نرخ هم در اردیبهشت ماه داشتهاند که این نوع قیمتگذاری باعث کاهش عرضه آنها در بازار شده است».
عدم نظارت در تالار بورس
وی در بخش دیگری از اظهارات خود به مشکلات سیستمهای نظارتی در بورس اشاره کرد و گفت:«از دیگر مشکلات میتوان به عدم کارکرد صحیح سیستمهای نظارتی به خصوص در مبحث عرضههای بورسی اشاره کرد که با وجود سیستمهای عریض و طویل، شرکتهای واسطه بیش از تولیدکنندگان خرید انجام میدهند و ما مجبوریم مواد اولیه را از واسطههای دست دوم و سوم با قیمتهایی حتی دو تا سه برابر نرخهای رقابتشده در بورس تهیه کنیم».
این تولیدکننده ادامه داد:« چالش دیگر، بحث سرمایه در گردش است که به دلیل سیستم انقباضی بانکها، هیچ تسهیلات مصوبی برای آن وجود ندارد؛ نیاز بازار تامین به نقدینگی و مشکل نقدینگی بازار در فروش، چرخه تولید و فروش را معیوب کرده است».

