سایه ابهام بر مذاکرات اسلام آباد
درحالیکه تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا با حادثه کشتی توسکا تشدید شده، تلاشهای دیپلماتیک بهویژه با میانجیگری پاکستان همچنان در جریان است. با این حال، تداوم محاصره تنگه هرمز و بیاعتمادی عمیق، چشمانداز موفقیت مذاکرات را با تردید روبهرو کرده است.
در شرایطی که تنشها میان ایران، آمریکا و اسرائیل همچنان در دو جبهه هرمز و لبنان ادامه دارد، روند مذاکرات و گفتوگوهای دیپلماتیک نیز در فضایی پیچیده و همراه با بیاعتمادی عمیق دنبال میشود. در حالی که امیدها به پایان درگیری میان ایران و آمریکا طی روزهای اخیر قدری قوت گرفته بود، تنشها در دریای عمان، بار دیگر سایه جنگ را بر سر دیپلماسی آن هم ۲۴ ساعت مانده به پایان آتشبس دوهفتهای سنگین کرده است.
بسته شدن کامل تنگه هرمز و حمله نیروی دریایی ایالات متحده به یک کشتی تجاری ایران و متقابلا پاسخ ایران؛ تلاشهای صلح پاکستان را در بحرانیترین وضعیت ممکن قرار داده است. با این حال موفقیت تلاشهای اسلام آباد به رهبری عاصم منیر منوط به پایان محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا است که میتواند زمینه را برای حضور هیات مذاکرهکننده ایران در دور دوم مذاکرات اسلام آباد تا حدودی فراهم کند. در این خصوص دو نگاه وجود دارد؛ دو طرف در آستانه درگیری جدید با محوریت تنگه هرمز هستند یا اینکه این بخشی از زورآزمایی پیش از مذاکره و توافق یعنی حداکثرسازی چانهزنی است.
حمله به کشتی «توسکا»
روز یکشنبه ۱۹ آوریل، فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) تایید کرد که ارتش آمریکا یک کشتی ایرانی را هدف حمله قرار داده است. سنتکام در این رابطه پستی در شبکه ایکس منتشر کرد که در آن ویدئویی از حمله نیروهای آمریکایی به کشتی ایرانی «توسکا» را نشان میدهد. این نهاد در پست خود مدعی شد: «ناوشکن اسپراوس به کشتی توسکا که با پرچم جمهوری اسلامی ایران به سمت بندرعباس در حرکت بود، چند هشدار صادر و اعلام کرد که [این کشتی] محاصره دریایی ایالات متحده را نقض کرده است.» طبق ادعای سنتکام «پس از آنکه خدمه توسکا هشدارهای آمریکا را به مدت ۶ساعت نادیده گرفتند، ناو یواساس اسپراوس به خدمه توسکا دستور داد که موتورخانه آن کشتی را تخلیه کنند و سپس ناوشکن اسپراوس با شلیک چند گلوله توپ، موتورخانه و نیروی محرکه کشتی توسکا را از کار انداخت.» فرماندهی مرکزی ایالات متحده در پست خود افزود که این کشتی سپس در پی عملیات واحدی متشکل از ۳۱ اعزامی اکنون تحت توقیف آمریکا قرار داد. سنتکام در پایان پست خود مدعی شد از زمان آغاز محاصره، نیروهای آمریکایی در راستای هشدارهای خود در مورد نقض محاصره به «۲۵ کشتی تجاری» دستور دادهاند یا دور بزنند یا به یک بندر ایرانی بازگردند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا نیز در پیامی در شبکه اجتماعی خود، با تایید این حمله اعلام کرد که نیروی دریایی آمریکا با شلیک به اتاق موتور این کشتی را از کار انداخته و اکنون نیروهای مارینز کنترل آن را در اختیار دارند. وی در پیامی مدعی شد: «امروز، یک کشتی باری با پرچم ایران به نام توسکا، تلاش کرد از محاصره دریایی ما عبور کند و این برای آنها خوب پیش نرفت. ناوشکن موشکانداز نیروی دریایی ایالات متحده USS SPRUANCE کشتی توسکا را در خلیجعمان متوقف کرد و به آنها هشدار داد که توقف کنند. خدمه ایرانی از گوش دادن امتناع کردند، بنابراین کشتی نیروی دریایی ما آنها را دقیقا در مسیرشان متوقف کرد و با ایجاد یک سوراخ در موتور، آن را متوقف ساخت.» ترامپ در ادامه ادعا کرد: «در حال حاضر، تفنگداران دریایی ایالات متحده کنترل کشتی را در دست دارند. کشتی توسکا تحت تحریمهای وزارت خزانهداری ایالات متحده به دلیل سابقه فعالیتهای غیرقانونی قبلی قرار دارد. ما کنترل کامل کشتی را در اختیار داریم و در حال بررسی محموله آن هستیم.»
در واکنش به اقدام خصمانه آمریکا، سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا اعلام کرد که آمریکا با شلیک به سوی یکی از کشتیهای تجاری ایران در آبهای دریای عمان آتشبس میان تهران و واشنگتن را نقض کرده است. به گزارش ایسنا، ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، در این رابطه گفت که پس از از کارانداختن سیستم ناوبری، نیروهای آمریکایی با اعزام تفنگداران دریایی این شناور را توقیف کردهاند. وی در ادامه اقدام آمریکا را «دزدی دریایی و مسلحانه» توصیف کرد و هشدار داد که نیروهای مسلح جمهوری اسلامی «بهزودی» پاسخ این اقدام خواهند داد و دست به تلافی آن خواهند زد.

