بحث دریافت مالیات از سود سپرده‌های بانکی بار دیگر مطرح شده است؛ با این حال، بررسی‌ها نشان می‌دهد این موضوع هنوز در حد پیشنهاد کارشناسی است و مالیات جدیدی برای سود سپرده اشخاص حقیقی اجرایی نشده است.

به گزارش ایران جیب، در جریان بررسی اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم و حرکت به سمت نظام «مالیات بر مجموع درآمد اشخاص» یا PIT، یکی از موضوعات مطرح‌شده، نحوه برخورد مالیاتی با درآمدهایی مانند سود سپرده بانکی است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، پیشنهادهایی برای محدود شدن برخی معافیت‌های مالیاتی و گسترش پایه مالیاتی به درآمدهای سرمایه‌ای و بهره‌ای مطرح شده است. در مطالعات مربوط به این طرح، نرخ‌های تصاعدی برای مالیات بر مجموع درآمد نیز بررسی شده‌اند. 

سود سپرده مردم فعلاً مشمول مالیات جدید نشده است

نکته مهم برای سپرده‌گذاران این است که طرح موضوع مالیات بر سود سپرده به معنی اجرایی شدن آن نیست. آنچه در گزارش‌های اخیر مطرح شده، بخشی از مطالعات و پیشنهادهای مربوط به اصلاح نظام مالیات بر درآمد اشخاص است.

در وضعیت قانونی فعلی، معافیت سود سپرده‌های بانکی اشخاص حقیقی برقرار است و تغییر این وضعیت نیازمند تغییر مقررات مربوطه است. پیش‌تر نیز سازمان امور مالیاتی انتشار خبرهایی درباره اخذ مالیات 10 درصدی از سود سپرده اشخاص حقیقی را تکذیب کرده و اعلام کرده بود چنین موضوعی در قالب پیشنهادهای مربوط به مالیات مجموع درآمد مطرح شده است. 

مالیات سود بانکی چگونه محاسبه خواهد شد

یکی از الگوهای مورد بررسی، دریافت مالیات از درآمد سود سپرده با نرخ ثابت و به شکل مالیات تکلیفی و نهایی است.

همچنین برای سپرده‌های بلندمدت، امکان استفاده از تخفیف یا مشوق مالیاتی مورد توجه قرار گرفته است. هدف از چنین رویکردی جلوگیری از کاهش جذابیت سپرده‌گذاری بلندمدت و خروج منابع از شبکه بانکی عنوان می‌شود. 

کاهش بازده خالص سپرده‌ها می‌تواند انتخاب صاحبان سرمایه میان سپرده بانکی، اوراق، سهام، ارز، مسکن و سایر دارایی‌ها را تغییر دهد؛ به همین دلیل تعیین نرخ مالیات احتمالی از اهمیت زیادی برخوردار است. 

تجربه 114 کشور در مالیات بر سود بانکی

مطالعه‌ای که قوانین مالیات بر درآمد اشخاص در 114 کشور را بررسی کرده، نشان می‌دهد مالیات بر درآمدهای بهره‌ای در کشورهای مختلف یکسان نیست.

میانگین نرخ مالیات بر این نوع درآمد در 114 کشور حدود 18.5 درصد گزارش شده است. این میانگین برای کشورهای عضو OECD حدود 24.7 درصد و برای کشورهای غیرعضو حدود 15.7 درصد است.

بالاترین نرخ مورد اشاره در این مطالعه برای کشورهای عضو OECD حدود 29 درصد و برای کشورهای غیرعضو حدود 21 درصد بوده است. در برخی کشورهای همسایه ایران نیز نرخ‌ها پایین‌تر است و برای ترکیه در این بررسی نرخ 10 درصد ذکر شده است. 

نگرانی از خروج پول از بانک‌ها

یکی از مهم‌ترین ملاحظات اجرای چنین سیاستی، تأثیر آن بر رفتار سپرده‌گذاران است. در شرایط تورمی، بخشی از سود اسمی سپرده عملاً کاهش قدرت خرید پول را جبران می‌کند. منتقدان مالیات‌ستانی از سود سپرده معتقدند کاهش بیشتر بازده خالص می‌تواند بخشی از منابع را به سمت بازارهای دیگر هدایت کند.

بنابراین حتی در صورت تصمیم برای تغییر معافیت فعلی، نرخ مالیات، معافیت‌های احتمالی و نحوه برخورد با سپرده‌های بلندمدت از مهم‌ترین جزئیاتی خواهند بود که باید مشخص شوند.

مالیات سود سپرده از چه زمانی اجرا می‌شود

در حال حاضر زمانی برای اجرای مالیات جدید بر سود سپرده بانکی اشخاص حقیقی اعلام نشده است و مطالب مطرح‌شده را نباید به‌عنوان تصویب یا آغاز دریافت مالیات از حساب سپرده مردم تلقی کرد.

در نتیجه، تیترهایی مانند «مالیات 10 تا 35 درصدی سود سپرده بانکی» می‌تواند گمراه‌کننده باشد؛ ارقام مربوط به نظام پیشنهادی مالیات بر مجموع درآمد را نباید بدون مصوبه نهایی به‌عنوان نرخ مالیات سود سپرده معرفی کرد.