تنها چند هفته پس از آغاز اجرای مقررات جدید بسته‌بندی و پسماند بسته‌بندی اتحادیه اروپا (PPWR)، فشار کسب‌وکارهای کوچک و متوسط برای کاهش پیچیدگی‌ها و هزینه‌های اجرایی این مقررات افزایش یافته است؛ تحولی که می‌تواند برای صادرکنندگان محصولات پلیمری و بسته‌بندی ایران نیز اهمیت داشته باشد.

مقررات PPWR از ۱۲ اوت ۲۰۲۶ در سراسر اتحادیه اروپا وارد مرحله اجرا شده و چارچوب جدیدی برای کاهش پسماند بسته‌بندی، افزایش بازیافت‌پذیری، استفاده از مواد بازیافتی و توسعه اقتصاد چرخشی ایجاد کرده است. براساس برنامه فعلی، از سال ۲۰۳۰ تمام بسته‌بندی‌ها باید قابلیت بازیافت داشته باشند و برای بسته‌بندی‌های پلاستیکی نیز حداقل‌هایی برای استفاده از مواد بازیافتی اعمال خواهد شد.

با این حال، تنها مدت کوتاهی پس از شروع اجرای مقررات، کسب‌وکارهای کوچک و متوسط اروپایی نسبت به پیچیدگی‌های اجرایی آن اعتراض کرده‌اند.

SMEunited، تشکل نماینده کسب‌وکارهای کوچک و متوسط اروپا، در ۲۳ سپتامبر اعلام کرد اجرای PPWR با ابهام‌های حقوقی، استمرار برخی تفاوت‌های اجرایی میان کشورهای عضو و افزایش هزینه‌های اداری برای شرکت‌هایی که در چند بازار اروپایی فعالیت می‌کنند همراه شده است.

یکی از مهم‌ترین درخواست‌های مطرح‌شده، تعلیق الزام تعیین نماینده مجاز در هر کشور عضو اتحادیه اروپا برای برخی تولیدکنندگانی است که محصولات بسته‌بندی‌شده خود را در کشورهای مختلف عرضه می‌کنند. کمیسیون اروپا نیز پیش‌تر در قالب بسته «Environmental Omnibus» پیشنهاد تعلیق این الزام را مطرح کرده بود؛ پیشنهادی که هنوز در حال بررسی در پارلمان و شورای اتحادیه اروپاست.

موضوع هزینه‌ها و آثار PPWR بر فعالیت شرکت‌ها در نشست شورای رقابت اتحادیه اروپا در ۲۴ سپتامبر نیز مورد توجه قرار گرفت و تأثیر این مقررات بر بازار واحد اروپا در دستور بررسی قرار داشت.

با این حال، این تحولات به معنای عقب‌نشینی اروپا از اهداف اصلی PPWR نیست. الزامات مربوط به بازیافت‌پذیری بسته‌بندی، افزایش استفاده از پلاستیک بازیافتی، کاهش بسته‌بندی‌های غیرضروری و محدودیت برخی بسته‌بندی‌های یک‌بارمصرف همچنان بخش اصلی سیاست اتحادیه اروپا را تشکیل می‌دهند.

تحولات PPWR برای تولیدکنندگان ایرانی که محصولات پلیمری، بسته‌بندی یا کالاهای بسته‌بندی‌شده به بازار اروپا صادر می‌کنند اهمیت مستقیم دارد.

ساده‌تر شدن بخشی از الزامات اداری می‌تواند در آینده هزینه و پیچیدگی حضور شرکت‌ها در بازارهای مختلف اتحادیه اروپا را کاهش دهد؛ اما در مقابل، الزامات فنی مرتبط با طراحی برای بازیافت، قابلیت بازیافت بسته‌بندی و استفاده از مواد بازیافتی همچنان در حال تبدیل شدن به یکی از معیارهای دسترسی به بازار اروپا هستند.

این روند برای صنایع بسته‌بندی پلاستیکی، فیلم و لفاف، مستربچ و کامپاند، مواد بازیافتی و تولیدکنندگان محصولات پلاستیکی صادراتی ایران اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا انطباق با استانداردهای جدید اروپا می‌تواند در سال‌های آینده به یکی از عوامل تعیین‌کننده رقابت‌پذیری در بازارهای صادراتی تبدیل شود.