رئیس‌کل بانک مرکزی از کاهش جزئی تورم نقطه‌به‌نقطه در شهریورماه خبر داد؛ کاهشی که پس از 15 ماه افزایش مداوم، می‌تواند نشانه‌ای از تغییر مسیر تورم باشد، هرچند سطح تورم همچنان بسیار بالا است.

به گزارش ایران جیب، عبدالناصر همتی اعلام کرده است که تورم نقطه‌به‌نقطه از 84.4 درصد در مردادماه به 83.8 درصد در شهریورماه رسیده است؛ یعنی این شاخص 0.6 واحد درصد کاهش داشته است.

این کاهش به معنای ارزان شدن کالاها نیست. تورم نقطه‌به‌نقطه 83.8 درصدی به این معناست که سطح قیمت سبد مصرفی در شهریورماه نسبت به شهریور سال گذشته، به‌طور متوسط 83.8 درصد افزایش یافته است.

کاهش شتاب تورم، نه کاهش قیمت‌ها

اهمیت این تغییر بیش از اندازه افت تورم در شهریورماه، به شکسته شدن روند صعودی 15 ماهه بازمی‌گردد. با این حال، همزمانی این اتفاق با تورم ماهانه نزدیک به 4 درصد نشان می‌دهد فشار افزایش قیمت‌ها همچنان ادامه دارد.

بنابراین نمی‌توان کاهش 0.6 واحد درصدی تورم نقطه‌ای را به معنای بازگشت قدرت خرید خانوارها یا کاهش هزینه زندگی دانست؛ بلکه تنها سرعت افزایش قیمت‌ها نسبت به روند قبلی اندکی کاهش یافته است.

بانک مرکزی: رشد نقدینگی کنترل شده است

بانک مرکزی، کنترل رشد نقدینگی و محدود کردن خلق پول بانک‌ها را از عوامل مؤثر بر سیاست ضدتورمی خود می‌داند.

بر اساس ارقام اعلام‌شده، رشد نقدینگی در پنج ماه نخست سال نسبت به پایان سال گذشته 19 درصد بوده است؛ این رقم در مدت مشابه سال قبل 18 درصد اعلام شده بود.

بانک مرکزی همچنین از محدودیت رشد ترازنامه بانک‌ها، کنترل خلق نقدینگی و جلوگیری از پولی‌سازی کسری بودجه به عنوان بخشی از سیاست‌های خود برای مهار تورم نام برده است.

تأمین مالی تولید در کنار سیاست ضدتورمی

همزمان با سیاست‌های کنترل نقدینگی، موضوع تأمین سرمایه مورد نیاز تولید نیز مطرح است. بر اساس آمار اعلام‌شده، شبکه بانکی در پنج ماه نخست سال حدود 4100 هزار میلیارد تومان تسهیلات برای تولید پرداخت کرده که نسبت به ابتدای سال 68 درصد افزایش داشته است.

همچنین حدود 269 هزار میلیارد تومان از مسیر ابزارهای تأمین مالی زنجیره‌ای تأمین شده است.

با این حال، صرف افزایش حجم تسهیلات نمی‌تواند معیار کاملی برای ارزیابی عملکرد این سیاست باشد و نحوه تخصیص منابع، هدایت اعتبار به سرمایه در گردش و فعالیت‌های مولد و اثر آن بر تولید و اشتغال اهمیت بیشتری دارد.

سیاست ارزی در کنار مهار تورم

بانک مرکزی همزمان بر اصلاح سازوکارهای ارزی نیز تمرکز کرده است. مهدی دارابی، دستیار ارزی رئیس‌کل بانک مرکزی، از تسهیل بازگشت ارز صادراتی و توسعه معاملات مستقیم میان صادرکنندگان و واردکنندگان خبر داده است.

بر اساس ارقام اعلام‌شده، پس از فراهم شدن امکان بازگشت ارز به شکل اسکناس، بیش از 1.5 میلیارد دلار ارز به کشور بازگشته و حجم معاملات مستقیم ارز میان صادرکنندگان و واردکنندگان از کمتر از یک میلیون دلار در روز به بیش از 50 میلیون دلار در روز رسیده است.

آیا کاهش تورم ادامه‌دار خواهد بود؟

کاهش تورم نقطه‌به‌نقطه در شهریورماه، پس از 15 ماه روند صعودی، یک تغییر جهت قابل توجه در مسیر این شاخص محسوب می‌شود؛ اما برای مشخص شدن اینکه این تغییر آغاز یک روند پایدار است یا یک توقف موقت، باید آمار ماه‌های آینده نیز بررسی شود.

در شرایطی که نرخ ارز، انتظارات تورمی، هزینه تولید و وضعیت نقدینگی همچنان بر قیمت‌ها اثرگذارند، تداوم کاهش تورم به مجموعه‌ای از عوامل داخلی و خارجی وابسته خواهد بود.