سیاست جدید دولت برای خروج خودروهای فرسوده از چرخه حمل‌ونقل وارد مرحله تازه‌ای شده است. بر اساس مقررات جدید، خودروهای سواری بنزینی با عمر بیش از 20 سال با محدودیت‌هایی در تردد، نقل‌وانتقال و دریافت سهمیه سوخت مواجه خواهند شد؛ اقدامی که هدف آن کاهش آلودگی هوا، کاهش مصرف بنزین و تسریع نوسازی ناوگان اعلام شده است.

به گزارش ایران جیب، اجرای برنامه اسقاط خودروهای فرسوده بر اساس ماده 8 قانون هوای پاک و اصلاح آیین‌نامه‌های مرتبط، وارد مرحله جدیدی شده است. دولت در این طرح تلاش دارد با ترکیب محدودیت‌های قانونی و مشوق‌های مالی، مالکان خودروهای قدیمی را به سمت اسقاط و جایگزینی خودرو هدایت کند.

ممنوعیت تردد خودروهای بالای 20 سال در کلانشهرها

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این سیاست، محدودیت تردد خودروهای فرسوده در شهرهای بزرگ است. بر اساس مقررات جدید، خودروهای سواری بنزینی که بیش از 20 سال عمر دارند، در کلانشهرها با محدودیت‌هایی مواجه می‌شوند.

این خودروها علاوه بر محدودیت تردد، در فرآیندهایی مانند نقل‌وانتقال و تعویض پلاک نیز با محدودیت روبه‌رو خواهند شد.

هدف اصلی این اقدام، کاهش آلایندگی خودروهای قدیمی است؛ زیرا خودروهای فرسوده معمولا به دلیل فرسودگی موتور و قطعات، مصرف سوخت بالاتر و انتشار آلاینده بیشتری دارند.

حذف سهمیه سوخت خودروهای فرسوده

یکی دیگر از ابزارهای دولت برای تشویق مالکان به اسقاط خودرو، ارتباط دادن سهمیه سوخت با وضعیت خودرو است.

بر اساس این سیاست، خودروهای فرسوده از دریافت سهمیه سوخت با نرخ‌های یارانه‌ای محروم می‌شوند؛ با این حال، این موضوع به معنای حذف کامل کارت سوخت نیست.

مالکان خودروهای مشمول باید در سامانه جایگزینی ثبت‌نام کرده و مراحل تعیین تکلیف خودرو را طی کنند تا شرایط استفاده از معافیت‌های پیش‌بینی‌شده برای آنها مشخص شود.

رشد سرعت اسقاط خودروهای فرسوده

بر اساس اعلام مسئولان، روند اسقاط خودرو در سال‌های اخیر افزایش یافته است.

طبق اعلام رئیس هیأت عامل ایدرو، طی سه سال گذشته حدود 670 هزار دستگاه خودروی فرسوده از چرخه حمل‌ونقل خارج شده است؛ رقمی که حدود 25 درصد کل اسقاط انجام‌شده در 20 سال گذشته را شامل می‌شود.

همچنین در برنامه هفتم پیشرفت، هدف اسقاط سالانه 500 هزار دستگاه خودرو تعیین شده است.

تسهیلات میلیاردی برای نوسازی ناوگان

دولت برای سرعت بخشیدن به نوسازی ناوگان، تسهیلات مختلفی برای گروه‌های حمل‌ونقل در نظر گرفته است.

بر اساس اعلام مسئولان:

تاکسی‌های برقی: تسهیلات 1.2 میلیارد تومانی

تاکسی‌های دوگانه‌سوز: تسهیلات 1 میلیارد تومانی

اتوبوس‌ها: تسهیلات 15 میلیارد تومانی

موتورسیکلت‌ها: تسهیلات 400 تا 500 میلیون تومانی

این تسهیلات با هدف جایگزینی خودروهای فرسوده و کاهش هزینه نوسازی ارائه می‌شود.

انتقاد کارشناسان؛ ملاک فقط سن خودرو نباشد

برخی کارشناسان معتقدند در فرآیند اسقاط، تنها عمر خودرو نباید معیار اصلی باشد و بهتر است وضعیت واقعی خودرو از طریق معاینه فنی، میزان آلایندگی و عملکرد آن نیز در نظر گرفته شود.

به گفته این کارشناسان، ممکن است یک خودروی قدیمی با نگهداری مناسب، شرایط فنی بهتری نسبت به خودروی جدیدتر اما فرسوده داشته باشد.

موفقیت طرح به هماهنگی دستگاه‌ها بستگی دارد

اجرای موفق این سیاست نیازمند همکاری میان مراکز اسقاط، خودروسازان، بانک‌ها، پلیس راهور، وزارت صمت و مجموعه‌های مرتبط با سوخت است.

کارشناسان معتقدند اگر محدودیت‌های قانونی همراه با تسهیلات واقعی، خودروهای جایگزین و دسترسی آسان مالکان به فرآیند اسقاط باشد، این طرح می‌تواند تاثیر قابل توجهی در کاهش آلودگی هوا و مصرف سوخت داشته باشد.

خودروهای فرسوده؛ چالش همزمان آلودگی و انرژی

خروج خودروهای فرسوده تنها به معنای حذف خودروهای قدیمی از خیابان‌ها نیست، بلکه می‌تواند باعث کاهش مصرف بنزین، افزایش ایمنی ناوگان و بازگشت مواد قابل بازیافت به چرخه تولید شود.

دولت اکنون تلاش دارد با هدفگذاری اسقاط سالانه 500 هزار خودرو، نوسازی ناوگان را از یک برنامه اداری به یک سیاست عملی برای مدیریت انرژی و کاهش آلودگی هوا تبدیل کند.