پلاستیک یا آلومینیوم؛ کدام گزینه برای محیطزیست مناسبتر است؟
مقایسه چرخه عمر بستهبندیهای نوشیدنی نشان میدهد بطریهای PET در بسیاری از شاخصهای زیستمحیطی، از جمله انتشار کربن و مصرف انرژی، عملکرد بهتری نسبت به قوطیهای آلومینیومی دارند و جایگزینی یکجانبه پلاستیک با سایر مواد، همیشه به نفع محیطزیست نیست.
به گزارش اینپیا، مقایسه عملکرد زیستمحیطی مواد مختلف بستهبندی نشان میدهد انتخاب جایگزین برای پلاستیک باید بر پایه ارزیابی چرخه عمر محصولات انجام شود و صرف حذف پلاستیک، لزوماً به کاهش اثرات زیستمحیطی منجر نخواهد شد.
در بخش بستهبندی نوشیدنیهای گازدار، بطریهای پلیاتیلن ترفتالات (PET) در مقایسه با قوطیهای آلومینیومی، ردپای کربنی کمتری دارند و در بسیاری از ارزیابیها گزینه مناسبتری از منظر انتشار گازهای گلخانهای محسوب میشوند.
بر اساس این مقایسه، تولید آلومینیوم یکی از انرژیبرترین فرآیندهای صنعتی به شمار میرود و برق مصرفی کورههای ذوب سهم قابل توجهی در انتشار دیاکسیدکربن دارد. در مقابل، تولید PET به انرژی بسیار کمتری نیاز دارد و به دلیل وزن پایینتر، هزینه و مصرف سوخت حملونقل آن نیز کاهش مییابد.
مطالعات نشان میدهد میزان انتشار کربن در تولید هر کیلوگرم PET حدود ۵.۱ کیلوگرم دیاکسیدکربن است، در حالی که این رقم برای آلومینیوم به حدود ۱۵.۱ کیلوگرم دیاکسیدکربن میرسد؛ یعنی نزدیک به سه برابر بیشتر.
از سوی دیگر، نرخ بازیافت فعلی آلومینیوم حدود ۴۵ درصد و نرخ بازیافت PET حدود ۳۰ درصد برآورد میشود، با این حال کارشناسان معتقدند مزیت بازیافت بالاتر آلومینیوم، الزاماً اثرات زیستمحیطی ناشی از انرژی بالای تولید اولیه آن را جبران نمیکند.
کارشناسان حوزه محیطزیست و اقتصاد چرخشی تأکید دارند اگر هدف، کاهش اثرات زیستمحیطی باشد، جایگزینی یکسویه پلاستیک با موادی مانند کاغذ، شیشه، فلز یا چوب، در بسیاری از کاربردها تصمیمی مبتنی بر شواهد علمی نیست و حتی ممکن است به افزایش مصرف انرژی، انتشار کربن و هزینههای حملونقل منجر شود.
به اعتقاد متخصصان، راهکار مؤثر برای کاهش آلودگیهای پلاستیکی، توسعه بازیافت، مصرف مسئولانه، بهبود مدیریت پسماند و استفاده از ارزیابی چرخه عمر در انتخاب مواد است، نه حذف مطلق پلاستیک.

