پنج غول صنعت کالاهای مصرفی – نستله، پپسی‌کو، پروکتر اند گمبل، یونیلیور و کوکاکولا – در تازه‌ترین گزارش‌های پایداری خود، اصلاحاتی اساسی در اهداف قبلی خود در زمینهٔ کاهش مصرف پلاستیک بکر و افزایش محتوای بازیافتی اعمال کرده‌اند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که موانع زیرساختی، هزینه‌های سرسام‌آور و کمبود فناوری‌های مقیاس‌پذیر برای بازیافت پلاستیک‌های انعطاف‌پذیر، مهم‌ترین دلایل این عقب‌نشینی محسوب می‌شوند.

به‌گزارش پایگاه خبری Packaging Europe، برندهای بزرگ مصرفی در سال ۲۰۲۶ رویکرد خود را نسبت به بسته‌بندی پلاستیکی به‌گونه‌ای تنظیم کرده‌اند که بیش از پیش بر واقع‌گرایی و امکان‌پذیری عملیاتی تأکید دارد تا شعارهای بلندپروازانهٔ زیست‌محیطی.

بر اساس داده‌های منتشرشده از گزارش‌های غیرمالی این شرکت‌ها، همگی آن‌ها هدف‌های اولیهٔ خود را به‌طور محسوسی کاهش داده‌اند و به‌جای تعیین اهداف صددرصدی برای سال ۲۰۲۵، اکنون بر افق زمانی ۲۰۳۰ و حتی ۲۰۳۵ تمرکز کرده‌اند.

نستله؛ نزدیک به هدف، اما نه کامل

نستله که یکی از پیشگامان صنعت بسته‌بندی پایدار محسوب می‌شود، اعلام کرده که تا پایان سال ۲۰۲۵ موفق به کاهش ۲۸ درصدی مصرف پلاستیک بکر نسبت به سال پایهٔ ۲۰۱۸ شده است. این شرکت همچنین ۸۷٫۵ درصد از بسته‌بندی‌های پلاستیکی خود را برای بازیافت طراحی کرده و ۴۰٫۸ درصد محتوای بازیافتی در محصولات خود به‌کار برده است.

با این حال، نستله به‌صراحت پذیرفته که به دلیل ضعف زیرساخت‌های بازیافت در بسیاری از مناطق، امکان دستیابی به هدف اولیهٔ خود یعنی «۱۰۰٪ قابل بازیافت» تا سال ۲۰۲۵ میسر نشده و به‌ناچار عبارت هدف خود را به «طراحی‌شده برای بازیافت» تغییر داده است. این شرکت تأکید کرده که سرمایه‌گذاری در سیستم‌های استفادهٔ مجدد و پر کردن مجدد را در دستور کار خود حفظ خواهد کرد.

پپسی‌کو؛ کاهش اهداف در سایهٔ پیچیدگی قوانین

پپسی‌کو نیز با اصلاح چشم‌انداز خود، بسیاری از اهداف پیشین را تعدیل کرده است. این شرکت که پیش‌تر متعهد به ۱۰۰٪ بسته‌بندی قابل بازیافت، کمپوست‌پذیر، زیست‌تخریب‌پذیر یا قابل استفادهٔ مجدد تا سال ۲۰۲۵ بود، اکنون هدف خود را به ۹۷٪ قابل بازیافت، کمپوست‌پذیر یا قابل استفادهٔ مجدد تا سال ۲۰۳۰ تغییر داده و واژهٔ «زیست‌تخریب‌پذیر» را به‌کلی از اهداف خود حذف کرده است.

همچنین هدف محتوای بازیافتی این برند از ۵۰٪ به حداقل ۴۰٪ کاهش یافته و افق زمانی آن تا سال ۲۰۳۵ تمدید شده است. پپسی‌کو در سال ۲۰۲۴ موفق به ثبت ۱۵ درصد محتوای بازیافتی در بسته‌بندی پلاستیکی خود و کاهش ۵ درصدی سالانهٔ پلاستیک بکر شده است. این شرکت در بریتانیا و آمریکای شمالی نیز طرح‌هایی برای جایگزینی بسته‌بندی‌های بیرونی کاغذی با پلاستیک اجرا کرده که از مصرف سالانهٔ ۶۵ تن پلاستیک بکر کاسته است.

پروکتر اند گمبل؛ چالش انعطاف‌پذیرها

P&G اعلام کرده که تا سال ۲۰۳۰ قصد دارد ۵۰ درصد از پلاستیک نفتی بکر خود را نسبت به سال پایهٔ ۲۰۱۷ حذف کند و تاکنون به ۲۱ درصد پیشرفت دست یافته است. همچنین ۸۰ درصد از بسته‌بندی‌های این شرکت برای بازیافت یا استفادهٔ مجدد طراحی شده‌اند.

با این حال، این شرکت به‌صراحت اعتراف کرده که بسته‌بندی‌های انعطاف‌پذیر و اقلام کوچک‌تر از ۲ در ۲ اینچ، همچنان «چالش‌های حل‌نشدهٔ سطح صنعت» هستند و ممکن است تا سال ۲۰۳۰ نیز راه‌حل عملی و مقیاس‌پذیری برای آن‌ها وجود نداشته باشد. P&G همچنین اهداف مربوط به بسته‌بندی کمپوست‌پذیر و زیست‌تخریب‌پذیر را به دلیل کمبود تأسیسات پردازشی و خطر آلودگی جریان‌های بازیافت، از برنامهٔ خود حذف کرده است.

یونیلیور؛ کاهش، گردش، همکاری

یونیلیور که پیش‌تر کاهش ۵۰ درصدی پلاستیک بکر را تا سال ۲۰۲۵ هدف گرفته بود، این هدف را به یک‌سوم کاهش تا پایان سال ۲۰۲۶ تعدیل کرده است. هاین شوماخر، مدیرعامل این شرکت، در گفت‌وگو با بلومبرگ تصریح کرده که پیشرفت در زیرساخت‌های بازیافت و همکاری با دولت‌ها، خرده‌فروشان و صنعت پتروشیمی، شرط اصلی تحقق اهداف پایداری است.

این شرکت در سال ۲۰۲۵ از خرید بیش از ۱۵۲ کیلوتن پلاستیک بازیافتی خبر داده و اعلام کرده که بیش از آنچه فروخته، پلاستیک جمع‌آوری و پردازش کرده است. یونیلیور همچنین بر توسعهٔ فرمت‌های قابل پر کردن مجدد تأکید داشته و بیش از ۵۰ آزمایش در این زمینه انجام داده است.

کوکاکولا؛ کاهش محسوس جاه‌طلبی‌ها

شرکت کوکاکولا که همواره در کانون انتقادات زیست‌محیطی قرار داشته، در سال ۲۰۲۴ به‌طور قابل‌توجهی اهداف داوطلبانهٔ خود را کاهش داده است. هدف ۵۰ درصدی محتوای بازیافتی تا سال ۲۰۳۰ به ۳۰ تا ۴۰ درصد تا سال ۲۰۳۵ تغییر یافته و هدف جمع‌آوری یک بطری به ازای هر بطری فروخته‌شده، به جمع‌آوری ۷۰ تا ۷۵ درصد از ظروف عرضه‌شده تعدیل شده است.

این شرکت همچنین تأکید کرده که ۹۵ درصد از بسته‌بندی آن تا سال ۲۰۲۴ قابل بازیافت بوده و بر سرمایه‌گذاری در سیستم‌های قابل پر کردن در مناطقی که زیرساخت مناسب وجود دارد، ادامه خواهد داد.

جمع‌بندی و تحلیل:

بررسی عملکرد پنج برند بزرگ مصرفی نشان می‌دهد که اگرچه همگی همچنان بر ضرورت کاهش مصرف پلاستیک بکر و افزایش محتوای بازیافتی تأکید دارند، اما عملاً با عقب‌نشینی از اهداف اولیه، رویکردی واقع‌گرایانه‌تر در پیش گرفته‌اند.

مهم‌ترین موانع مطرح‌شده در گزارش‌های این شرکت‌ها عبارتند از:

• ضعف زیرساخت‌های بازیافت در سطح جهانی

• هزینه‌های بالای جمع‌آوری و حمل پلاستیک‌های بازیافتی

• فقدان فناوری مقیاس‌پذیر برای بازیافت پلاستیک‌های انعطاف‌پذیر

• ناهماهنگی قوانین و مقررات در کشورهای مختلف

به‌نظر می‌رسد صنعت بسته‌بندی جهانی در سال ۲۰۲۶ در مسیری حرکت می‌کند که به‌جای تعیین اهداف آرمانی و دست‌نیافتنی، بر راه‌حل‌های عملی، سرمایه‌گذاری در زیرساخت و همکاری بین‌بخشی متمرکز است. با این حال، نگرانی سازمان‌های زیست‌محیطی و نهادهای نظارتی دربارهٔ «سبزشویی» (greenwashing) همچنان پابرجاست و برندها را ناچار به شفاف‌سازی بیشتر در عملکرد واقعی خود می‌کند