خولیو کوردانو، دیپلمات کهنه‌کار شیلیایی، سکان هدایت مذاکرات معاهده جهانی پلاستیک را در دست گرفته است. او در نخستین گفت‌وگوی اختصاصی خود با رسانه‌ها، از نقشه راه جدیدی پرده برداشته که بر اساس آن، نشست بعدی مذاکرات زودتر از مارس ۲۰۲۷ برگزار نخواهد شد و جنگ اخیر ایران، وابستگی اقتصاد جهانی به پلاستیک را بیش از پیش آشکار ساخته است.

جنگ ایران، وابستگی به پلاستیک را آشکار کرد/ نشست بعدی مذاکرات به مارس ۲۰۲۷ موکول شد

به گزارش اینپیا در شرایطی که مذاکرات جهانی برای دستیابی به معاهده الزام‌آور پلاستیک از سال ۲۰۲۲ تاکنون با شکست در ضرب‌العجل‌های متعدد مواجه شده و راه به جایی نبرده است، “خولیو کوردانو”، دیپلمات کارکشته شیلیایی، از فوریه ۲۰۲۶ به عنوان رئیس جدید کمیته مذاکرات بین‌الدولی (INC) منصوب شده تا این روند متوقف‌شده را بار دیگر به حرکت درآورد. او در یک گفت‌وگوی اختصاصی و نادر با رسانه‌ها، که به صورت مکتوب انجام شد، دیدگاه‌های خود را تشریح کرده است.

شکاف عمیق؛ محدودیت تولید یا صرفاً مدیریت پسماند؟
اصلی‌ترین مانع بر سر راه این معاهده، اختلاف نظر بنیادین میان ۱۸۴ کشور عضو است. گروهی به رهبری “ائتلاف بلندپرواز” (شامل حدود ۷۰ کشور) خواستار اعمال محدودیت‌های الزام‌آور بر تولید پلاستیک هستند. در سوی مقابل، گروه “کشورهای هم‌عقیده” (شامل چند کشور تولیدکننده نفت) تنها بر مدیریت داوطلبانه پسماند، بازیافت و استفاده مجدد تأکید دارند.

رئیس جدید: راه حل اجماعی است، نه دیکته‌ای
کوردانو در پاسخ به اینکه چگونه قصد دارد این بن‌بست را بشکند، تأکید کرد: “شما نمی‌توانید راه حلی برای بحران جهانی آلودگی پلاستیک دیکته کنید… همه کشورها باید به یکدیگر نزدیک شوند.” او رویکرد خود را بر پایه شفافیت، فراگیری و قابل پیش‌بینی بودن تعریف کرده و گفت که تلاش می‌کند با گوش دادن به نگرانی‌های مشروع همه طرف‌ها و ایجاد فضاهایی برای گفت‌وگوی سازنده، زمینه را برای مصالحه فراهم کند.

وی در پاسخ به این سوال که آیا امکان شکست فرآیند اجماع و اتخاذ تصمیم با رأی اکثریت وجود دارد، به صراحت اعلام کرد که همه باید برای دستیابی به نتیجه‌ای بلندپروازانه بر اساس اجماع، نهایت تلاش خود را ادامه دهند.

زمان‌بندی جدید و چشمانداز آینده
بر اساس نقشه راه ارائه شده توسط کوردانو، انتظار می‌رود تا پیش از برگزاری نشست بعدی مذاکرات (INC-5.4) که زودتر از مارس ۲۰۲۷ برگزار نخواهد شد، جلسات غیررسمی مجازی و حضوری برگزار شود. یک نشست حضوری مهم با سران هیئت‌های ملی نیز از ۳۰ ژوئن تا ۳ ژوئیه ۲۰۲۶ (۹ تا ۱۲ تیر) در نایروبی، کنیا برگزار خواهد شد.

واکنش ناظران؛ از خوش‌بینی تا بدبینی
گروه‌های زیست‌محیطی و ناظران، دیدگاه‌های متفاوتی نسبت به آینده این روند دارند:

• گرین‌پیس: معتقد است که “فرآیند مبتنی بر اجماع نتیجه‌ای در بر ندارد” و جنگ اخیر ایران، وابستگی اقتصاد جهانی به پلاستیک و سوخت‌های فسیلی را بیش از پیش آشکار ساخته است.
• Break Free from Plastic: ضمن ستایش تلاش کوردانو برای مشورت با ذی‌نفعان، ابراز نگرانی کرده که “مذاکرات و تصمیمات اساسی بدون مکانیسمی برای مشارکت ناظران” اتخاذ می‌شود و این امر ممکن است به توافقی ضعیف منجر شود.
• هالی کافمن، مدیر پروژه پلاستیک و اقلیم: معتقد است “شرایط نسبت به قبل از آمدن کوردانو، تفاوت شب و روز دارد” و او در شرایط بسیار دشوار، عملکرد خوبی داشته است.

با این حال، بر اساس گزارش برنامه محیط زیست سازمان ملل (UNEP)، سالانه بین ۱۹ تا ۲۳ میلیون تن زباله پلاستیکی وارد اکوسیستم‌های آبی می‌شود و با گذشت هر سال بدون توافق، این بحران ابعاد بزرگ‌تری پیدا می‌کند