جهش هفت برابری قیمت کودهای شیمیایی/ جنگ دامن کشت پاییزه کشور را میگیرد؟
بر اساس نرخنامه جدید وزارت جهاد کشاورزی، قیمت کودهای شیمیایی در سال ۱۴۰۵ تا هفت برابر افزایش یافته است که در کنار مشکلات واردات، عدم تخصیص ارز و رشد هزینههای تأمین، نگرانی کشاورزان را بهویژه در آستانه کشتهای پاییزه افزایش داده است. به گفته نایبرئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران، اصلیترین بحران امروز بخش کشاورزی، نه کمبود بلکه گرانی کودهای فسفاته و پتاسه است؛ زیرا نرخهای جدید عملا استفاده از این نهادهها را برای بسیاری از بهرهبرداران، غیراقتصادی کرده است.
به گزارش «نفت ما»، بر اساس اعلام وزارت جهاد کشاورزی، قیمت انواع کودهای شیمیایی در سال ۱۴۰۵ با افزایش قابل توجهی همراه شده است؛ بهطوری که برخی اقلام تا هفت برابر رشد قیمت را تجربه کردهاند. طبق این نرخنامه، قیمت هر کیلوگرم سوپر فسفات تریپل به بیش از یک میلیون و ۴۳۲ هزار ریال رسیده و هر کیسه ۵۰ کیلویی آن بیش از ۷۱ میلیون ریال قیمتگذاری شده است.
همچنین کود سولفات پتاسیم با نرخ بیش از ۶۸ میلیون ریال برای هر کیسه، کلروپتاسیم گرانوله با قیمت بیش از ۴۶ میلیون ریال، کود فسفات ۲۵ درصد با نرخ بیش از ۵۰ میلیون ریال و کود فسفات ساده با قیمت بیش از ۳۳ میلیون ریال در فهرست جدید قیمتها قرار گرفتهاند.
بر اساس برآوردها، نیاز واقعی بخش کشاورزی ایران به کود شیمیایی سالانه حدود ۴ میلیون تن است که از این میزان، ۳ میلیون تن به صورت یارانهای تأمین میشود. از مجموع کود یارانهای، حدود ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تن مربوط به اوره، ۴۰۰ هزار تن کود فسفاته و ۲۰۰ هزار تن نیز سولفات پتاسه است. این آمار نشان میدهد سهم عمده تأمین یارانهای به کود اوره ( وابسته به تولید داخل) اختصاص دارد و در مقابل، کودهای فسفاته و پتاسه (وابسته به مواد معدنی وارداتی) با سهم کمتر، بیش از سایر انواع کود در معرض فشار قیمتی و مشکلات وارداتی قرار دارند.
سید مهدی حسینیزدی، رئیس انجمن واردکنندگان سم و کود ایران، در گفتوگو با ایلنا با اشاره به دلایل افزایش قیمت کود در کشور گفته است:« به دلیل توقف واردات، بازار با کمبود و گرانی کود مواجه شده است». به گفته او، یکی از عوامل اصلی گرانی کود در داخل، افزایش هزینه واردات به دلیل جنگ، کمبود جهانی کود، دشواری تأمین از چین و هند، عدم تخصیص ارز و مشکلات ثبت سفارش است.
وی همچنین تأکید کرده است که قیمت دلار و یورو در یک سال اخیر حدود دو و نیم برابر شده و همین مسئله به افزایش حدود ۲۰۰ درصدی قیمت کود در کشور دامن زده است.
کشاورزان زیر فشار قیمت کود
در همین حال، ناصر مرادی، نایبرئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران، در گفتوگو با «نفت ما» با اشاره به شرایط فعلی بازار کود اظهار کرد: آزادسازیهای انجامشده بر بازار کود کشاورزی تأثیر گذاشته است.
به گفته وی، کود اوره که توسط شرکتهای پتروشیمی در داخل کشور تولید میشود، تاکنون با مشکل خاصی در تأمین مواجه نبوده، اما این احتمال وجود دارد که در ادامه از وضعیت نرمال خارج شود که در صورت بروز مشکل، تلاش خواهد شد کمبود احتمالی از طریق واردات جبران شود.
مرادی با بیان اینکه بخش عمده مشکلات مربوط به کودهای فسفاته و پتاسه است، تصریح کرد: بسیاری از این کودها وارداتی هستند و نگرانی اصلی کشاورزان نیز بیش از آنکه کمبود باشد، به قیمت بازمیگردد.
به گفته او، افزایش شدید قیمت کود باعث شده است بسیاری از کشاورزان، بهویژه در مزارع دیم، توان استفاده از کودهای فسفاته و پتاسه را نداشته باشند.
وی ادامه داد: کشاورزان دیمکار بیش از سایرین تحت فشار هستند، زیرا درآمد آنها در مقایسه با کشاورزان دارای اراضی آبی کمتر است و افزایش هزینه نهادهها فشار مضاعفی بر آنها وارد میکندکه نیاز است دولت برای حمایت از این گروه از کشاورزان تدابیر ویژهای اتخاذ کند.
زنگ خطر کشتهای پاییزه
نایبرئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران، همچنین با اشاره به وضعیت فعلی بازار گفت: در حال حاضر مشکل جدی در تأمین کود وجود ندارد، چراکه در بسیاری از محصولات در فصل برداشت قرار داریم، اما نگرانی اصلی مربوط به ماههای آینده و آغاز کشتهای پاییزه است که بخش مهمی از برنامهریزی تأمین نهادهها باید از هماکنون برای آن انجام شود.
مرادی درباره مسیرهای وارداتی گفت: بخش عمده واردات کود از کشورهای اوراسیا انجام میشود و در حال حاضر نیز این روند ادامه دارد اما مشکل اصلی نه در مسیر واردات، بلکه در قیمت تمامشده کود برای کشاورزان است؛ زیرا نرخهای جدید عملا استفاده از این نهادهها را برای بسیاری از بهرهبرداران غیراقتصادی کرده است.
بازار کود در تله ارز
وی در ادامه به چالشهای موجود در حوزه واردات و مسیرهای جایگزین اشاره کرد و گفت: بخش خصوصی در صورت برخورداری از توان لازم میتواند از مسیرهای جایگزین برای تأمین کود استفاده کند. هرچند این مسیرها به دلیل شرایط تحریمی و جنگی زمانبرتر و پرهزینهتر هستند، اما تجار و بازرگانان ایرانی با این مسیرها آشنایی دارند. با این حال، یکی از مهمترین مشکلات موجود، مسئله تأمین ارز و نحوه انتقال آن به طرف خارجی است.
مرادی درباره تدابیر لازم برای جلوگیری از بحران احتمالی در پاییز نیز گفت: در صورت احساس کمبود در بخش کشاورزی، نشستها و هماهنگیهایی میان مسئولان دولتی، بخش خصوصی، انجمنها و کمیسیون کشاورزی اتاق ایران برگزار میشود. اما باید درنظر داشت که با توجه به زمانبر بودن فرآیند واردات، از ثبت سفارش و بارگیری در مبدا تا ورود و توزیع در داخل کشور، برنامهریزیها از هماکنون با جدیت بیشتری دنبال شود تا بازار کود در فصل پاییز با کمبود مواجه نشود.
