تاجیک:اپراتورها مجری اینترنت پرو،نه تصمیم‌گیر؛ پورپزشک:ذینفعان مهم اقتصادی پشت این جریانند

تاجیک:اپراتورها مجری اینترنت پرو،نه تصمیم‌گیر؛ پورپزشک:ذینفعان مهم اقتصادی پشت این جریانند

تهران- ایرنا- در حالی که امیر تاجیک، فعال رسانه‌ای معتقد است اینترنت پرو، یک سرویس موقت برای شرایط اضطرار است و اپراتورها مقصر آن نیستند، «پورپزشک» نایب‌رئیس اتحادیه کسب‌وکارهای اینترنتی مدعی است بخش مهمی از ذینفعان اقتصادی پشت این جریان هستند و تازه اینترنت پرو تقریبا همان اینترنت نیمه اول دی‌ماه است.

در حالی که بیش از ۲ ماه از مسدود شدن اینترنت بین‌الملل در ایران به دنبال وقوع جنگ می‌گذرد و این امر بسیاری از شهروندان و صاحبان مشاغل را با دشواری‌های جدی روبرو کرده، در یک ماه گذشته ظهور خدمتی موسوم به «اینترنت پرو» به موضوعی مورد بحث در میان کاربران فضای مجازی تبدیل شده است. این خدمت که از سوی اپراتورهای تلفن همراه با قیمتی بسیار بالاتر و شرایطی خاص به برخی از کاربران ارائه می‌شود، از یک سو مشکل بخشی از افراد را تا حدودی مرتفع نموده و از سوی دیگر، موجب بروز نارضایتی‌های گسترده به دلیل نابرابری در دسترسی به اینترنت بین‌الملل شده است.

همزمان، برخی اخبار حاکی از آن است که واسطه‌ها و دلال‌هایی فعال شده‌اند که اینترنت پرو را حتی با قیمت‌هایی فراتر از تعرفه رسمی، به افرادی که کسب‌وکارشان نیازمند مطلق دسترسی به اینترنت بدون فیلتر است، می‌فروشند. جالب ‌آن که از دولت و وزارت ارتباطات گرفته تا قوه قضاییه، همگی نسبت به این طرح واکنش منفی نشان داده و آن را طرحی مربوط به خود نمی‌دانند؛ در عین حال، اپراتورها در حال دریافت مبالغ و فعال‌سازی اینترنت پرو برای برخی کاربران هستند. این موارد پرسش‌های متعددی را نزد، دست‌اندرکاران، کارشناسان و اقشار مختلف مردم و افکار عمومی ایجاد کرده است.

در بیست و هفتمین برنامه تلاقی ایرنا به یکی از مهمترین مسائل کشور یعنی اینترنت پرو پرداخته‌ایم و بخشی از این سوالات را با دو مهمان به گفت‌وگو گذاشته‌ایم. مهمانان ما «امیر تاجیک» فعال رسانه‌ای و جامعه مدنی و «پشوتن پور پزشک» نایب‌رئیس اتحادیه کسب‌وکارهای اینترنتی بودند که صریح و شفاف در این باره به گفت‌وگو و تبیین نظرات خود پرداخته اند.

اینترنتی که به دلیل امنیتی مسدود شده، چگونه با پول باز می‌شود؟

ایرنا: اگر اینترنت بین المللی به دلیل شرایط خاص امنیتی مسدود شده است، چگونه ممکن است با دریافت پول برای برخی از کاربران باز شود؟ آیا اپراتورها به خاطر ضرر و زیان‌هایی که از قطع اینترنت بین‌الملل متوجه آن‌ها شده بود، توانستند این طرح را پیش ببرند؟ یا این که موضوع چیز دیگری است؟

پورپزشک: به نظر می‌رسد موضوع اینترنت پرو فراتر از بحث پولی بودن یا نبودن آن است و تقلیل دادن موضوع فیلترینگ صرفاً به دسترسی به طبقه‌ای دیگر از اینترنت تحت عنوان اینترنت پرو، صحیح نیست.

اینترنت پرو تقریبا همان اینترنت نیمه اول دی‌ماه است

همان‌طور که احتمالاً اطلاع دارید حتی زمانی که اینترنت شما به حالت پرو تبدیل می‌شود، همچنان به اینترنتی دسترسی دارید که کم و بیش تا نیمه دوم دی‌ماه در اختیار داشتیم؛ یعنی همچنان برای دسترسی به شبکه‌هایی نظیر اینستاگرام، تلگرام و غیره نیازمند فیلترشکن هستید. در واقع ما در حال ایجاد طبقه‌بندی در طبقه‌بندی هستیم. به طور شخصی معتقدم بحث فیلترینگ از آنجا که واژه‌ای با بار معنانی خاص است، شاید برای یک برنامه تلویزیونی و میزگرد جذابیت نداشته باشد؛ اما زمانی که ما با این همه مشکل و چالش مواجه هستیم، این سوال که چه کسی موافق فیلترینگ و امروز موافق اینترنت پرو است، سیگنال بسیار خوبی دارد و آن، احتمالاً وجود یک دایره اقتصادی پشت اتفاقاتی است که در حال رخ دادن است.

بخش مهمی از ذینفعان اقتصادی پشت این جریان هستند

به نظر من صحبت کامل زمانی انجام می‌شود که به دلیل اصلی قطع اینترنت و پیش از آن، دلیل اصلی فیلترینگ گسترده‌ای که از اول شهریور ۱۴۰۱ تجربه کردیم (که البته قبل از آن هم به صورت کم‌رنگ وجود داشت و اکنون حلقه را تنگ‌تر کرده‌ایم) بپردازیم اما تمام این موارد به موضوع اقتصادی برمی‌گردد. قطعاً بخش مهمی از ذینفعان اقتصادی در این دایره قرار دارند. زمانی که صحبت از بازار فیلترشکن‌ها به میان می‌آید که پیش از دی‌ماه، یعنی قبل از این که به صورت غیررسمی و عرفی قیمت هر گیگابایت VPN به یک میلیون و دویست هزار تومان برسد، اکنون نیز جذاب‌ترین تخفیف‌ها متعلق به فروشندگان VPN است؛ آن‌ها تکه‌تکه آمده و کمپین برگزار می‌کنند. زمانی ما در حراج‌ها، یلدا و عید می‌دیدیم این اتفاق برای کالاهای مصرفی و نیازهای مردم رخ می‌داد، اما جذابیت امروز این جاست که نیاز مردم شده اینترنت؛ یعنی هر جا که چنین کمپین‌هایی می‌بینید، بخش مهم آن نیاز مردم است. ما جرات می‌کنیم کمپین برگزار کنیم و یک گیگ را با این قیمت و ده گیگ را با آن قیمت ارائه دهیم و سرویس‌های مختلف لایه‌ای. زمانی که چنین سازوکاری شکل می‌گیرد، قطعاً بحث، بحث اقتصادی است.

بازار ۳۰ تا ۷۰ همتی VPN داریم

ما پیش از اتفاقات اخیر و بحث فیلترینگ دی‌ماه، تقریباً با یک فیلترشکن نامحدود با قیمت ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار تومان طرف بودیم؛ یعنی فیلترشکن با این سازوکار فروش می‌رفت و برآورد می‌شد که این بازار، بازاری چند ده همتی در زمینه فروش VPN است (گفته می‌شد ۳۰ همت، ۶۰ تا ۷۰ همت بوده است). اما وقتی صحبت از ضریبی از همت می‌شود، یعنی بازار بسیار بزرگی است؛ برای این که مبنای خوبی داشته باشیم. پلتفرم‌های بزرگ و سرشناسی که امروز درباره آن‌ها صحبت می‌کنیم و مردم در اقتصاد دیجیتال روزمره با آن‌ها سروکار دارند، بعضاً درآمد سالانه‌شان به اندازه بازار فروش VPN با رقم‌های ۳۰، ۴۰ یا ۵۰ همت نیست. البته این عدد به دلیل این که تمام کاربران امروز توان پرداخت هزینه بالا برای هر گیگابایت را ندارند (که برخی می‌گویند تا ۲۵۰ هزار تومان و بیشتر) کاهش یافته است؛ اما با فرض این که کم‌کم و به تدریج به حالت عادی برمی‌گردیم، مردم به این ارقام عادت می‌کنند. به ویژه این که اگر اپراتورها یا هر نهاد تصمیم‌گیرنده و سرویس‌دهنده دیگری بتواند اینترنت پرو را ایجاد کند و آن را جا بیندازد و به بهانه «پرو» بودن و با استفاده از موضوع ضریب امنیتی، اینترنت را گران کند، باز هم سرویس‌های مورد اقبال مردم و کسب‌وکارها با مشکل مواجه خواهند شد.

کسب‌وکارها برای بازگشت به دوران اوج فروش، نیازمند پلتفرم‌هایی هستند که امروز فیلتر شده

من می‌خواهم به یک منظر مهم که قطعاً اجتماعی و بخشی از آن که قطعاً اقتصادی است اشاره کنم: کسب‌وکارها برای فروش بیشتر و بازگشت به دوران اوج فروش خود، نیازمند پلتفرم‌هایی هستند که امروز فیلتر شده‌اند؛ اینستاگرام، تلگرام، واتساپ و یا برای محتواهایی که یوتیوب یکی از گزینه‌هاست که همواره درباره آن صحبت می‌شود. البته مجموعه‌ای از سرویس‌ها نیز فیلتر شده‌اند که ما اصلاً متوجه نمی‌شویم هر کدام در زمان خودش با چه موضوعی فیلتر شده‌اند.

مصوبه اینترنت پرو در شورای عالی امنیت ملی تصویب و به اپراتورها برای اجرا ابلاغ شد

ایرنا: جناب آقای تاجیک، چرا این‌گونه شده که برای اینترنت، طبقه‌بندیِ در طبقه های قیلی ایجاد شود؟ نظر شما چیست؟

تاجیک: واقعیت امر آن است که موضوع اینترنت پرو اساساً به منظور رفع مشکل بخشی از کسب‌وکارهایی که با خارج از کشور در تعامل بودند، مطرح شد. اگر فرصت داشته باشید، می‌توانم پیشینه‌ای از مطرح شدن اینترنت پرو را خدمت شما عرض کنم. تقریباً پس از حوادث دی‌ماه، گروهی از مدیران رسانه‌ها نزد آقای لاریجانی رفتیم و در آنجا نسبت به این موضوع گلایه کردیم که در هر شرایط امنیتی که در کشور به وجود می‌آید، هم اصحاب رسانه و هم بسیاری از کسب‌وکارها، ارتباط خود را با جهان خارج از دست می‌دهند. به عنوان مثال، یک رسانه که سرویس بین‌الملل دارد چگونه باید اخبار بین‌الملل را بررسی کند؟ اگر تمایلی به استفاده از روش‌های دیگر نداشته باشد؟ یا کسب‌وکارهای بسیاری که از اعضای اصناف و اتاق بازرگانی بودند؛ همه ما آن وضعیت نابسامان را فراموش نکرده‌ایم که عکس‌هایی از اتاق بازرگانی منتشر شد و بازرگانان عزیز ما برای استفاده از اینترنت صف بسته بودند. آقای لاریجانی در آن زمان فرمودند که ما تمهیداتی را در حال اندیشیدن هستیم تا برخی از کسب‌وکارها در شرایط بحرانی، جنگی و اضطراری، امکان اتصال خود به اینترنت بین‌الملل را فراهم کنند. متعاقب آن، موضوع اینترنت پایدار کسب‌وکارها مطرح شد و هم‌زمان با اوایل اسفندماه، یعنی پیش از آغاز جنگ در ماه رمضان، مصوبه اینترنت پرو در شورای عالی امنیت ملی تصویب و به اپراتورها برای اجرا ابلاغ شد. یعنی اصل این مسئله مربوط به قبل از جنگ رمضان است و این شرایط با هدف آن اندیشیده شده بود که اگر به هر دلیلی که حاکمیت تشخیص دهد، شرایط اضطراری باشد، مجموعه‌ای از کسب‌وکارها که با خارج از کشور ارتباط دارند؛ برای نمونه کشتی‌ای که بار دارد یا استاد دانشگاهی که باید مقاله علمی را در جایی ثبت (Submit) کند، این امکان را داشته باشند که از اینترنت استفاده کنند.

اینترنت پرو، یک سرویس موقت برای شرایط اضطرار است

ایرنا: آیا آنجا اشاره شد که در خصوص کسب‌وکارها، مشتریانشان نیز به اینترنت نیاز خواهند داشت؟

تاجیک: عرض بنده همین است. نکته در این جاست که سرویس اینترنت پرو اصلاً برای کاربران و مصرف‌کنندگان داخلی در نظر گرفته نشده. شما مستحضرید که هم‌اکنون مثلاً اینستاگرام در اینترنت پرو فیلتر است. اگر اپراتورها قصد درآمدزایی داشتند، چه چیزی بهتر از اینستاگرام که مکان جذب ترافیک است؟ اما آن‌ها اینستاگرام را باز نکردند. واقعیت آن است که این یک سرویس موقت برای شرایط اضطرار بوده که با مصوبه شورای عالی امنیت ملی و شرکت زیرساخت کشور به اپراتورها ابلاغ شده است. این موضوع نبوده تا کاربری که مثلاً قصد فروش کالایی در اینستاگرام را دارد، بتواند از این سرویس استفاده کند. موضوع مربوط به بازرگانی بوده که با خارج از کشور ارتباط دارد. به همین دلیل، چند دسته از اصناف تفکیک شدند تا امکان استفاده از این «اینترنت پایدار کسب‌وکارها» در شرایط اضطراری که به اینترنت پرو معروف است، برای آن‌ها فراهم گردد. دسته اول اتاق بازرگانی بود که تصاویر آن را دیده‌ایم، دسته دوم اتاق اصناف، سازمان نظام صنفی رایانه‌ای و اتحادیه کسب‌وکارها. مسئله این بوده که مشکلی از این قشر در شرایط اضطرار حل شود و اصول اینترنت پرو نیز بر همین اساس استوار است.

بسیاری از تبلیغاتی که اکنون برای اینترنت پرو می‌شود، کلاهبرداری است

شاید بپرسید چرا در حال حاضر تعداد زیادی از افراد درگیر شده‌اند و هر کس می‌تواند اقدام کند؟ پاسخ مشخص و کوتاه این است که بسیاری از تبلیغاتی که هم‌اکنون برای اینترنت پرو می‌شود، کلاهبرداری است. درگاه‌های مشخصی وجود دارد که افراد نیازمند اینترنت پرو، فارغ از این که استاد دانشگاه، دانشجو یا دارای کسب‌وکار باشند، باید از این طریق درخواست دهند تا بتوانند استفاده کنند. یکی از این درگاه‌ها، همان سازمان نظام صنفی رایانه‌ای و اتاق بازرگانی است. می‌خواهم بگویم که تقلیل دادن موضوع اینترنت پرو به «اینترنت طبقاتی» شاید واقعاً صادقانه نباشد، زیرا این سرویس اصلاً برای مجموعه‌ای از کسب‌وکارها بوده که تعامل با خارج از کشور داشتند؛ برای مثال برنامه‌نویسی که نیازمند دسترسی بین‌الملل برای گذاشتن کدهایش در گیت‌هاب‌ها بوده یا افرادی که واقعاً برای کسب‌وکارشان به خارج از کشور متصل بودند؛ نه عزیزانی که البته حق دارند و من قصد دفاع از فیلترینگ را ندارم، اما آن‌هایی که صرفاً یک کالا را در صفحه اینستاگرام خود ارائه می‌دهند جزو ماجرا نبود ه اند. اساس اینترنت پرو این بوده است. حالا اگر ما این مبنا را بپذیریم و بیاییم در همین چهارچوب که مصوبه شورای عالی امنیت ملی داشته و مرکز فضای مجازی مسئول اجرای آن بوده و این مصوبه را به اپراتورها ابلاغ کرده است، صحبت کنیم، می‌توانیم در مورد نقاط ضعف و قوت آن بحث کنیم.

چه کسی حق اینترنت را به یک بازرگان می‌دهد و به ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار کسب‌وکار نه؟!

پورپزشک: جناب آقای تاجیک، من یک سوالی دارم. به نظر شما چه کسی این حق را به یک بازرگان می‌دهد که بتواند از اینترنت استفاده کند؟ (الان کاری به قیمت‌گذاری و شرایط آن ندارم) و در مقابل، به یک کسب‌وکار خرد، به یک فرد از اصناف یا به یک کسب‌وکار اینستاگرامی که مجموعاً این‌ها ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار کسب‌وکار هستند و نزدیک به یک میلیون شغل مستقیم و چندین میلیون شغل مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده‌اند، این حق را نمی‌دهد؟ یک بازار که پیش از تورم‌های پایان سال، حجمی ۱۲۰ همتی در سال داشته است. چه کسی این حق را به آن بازرگانان و شرکت‌های بزرگ‌تر از این کسب‌وکارهای کوچک می‌دهد؟

تاجیک: اصلِ مسئله، اعطای حق نیست. ما همگی از یک منظر دیگر به موضوع نگاه می‌کنیم. حقی که همگان دارند، این است که همه حق داشته باشند کسب‌وکار داشته باشند؛ در تلاش برای کسب این حق، هیچ اختلاف نظری میان بنده و شما وجود ندارد. اما این یک سرویس بوده که به صورت ویژه در شرایط اضطرار توسط حاکمیت پایه‌گذاری شده و به مجموعه‌ای از کسب‌وکارها داده شده است. این موضوع نبوده که حقی را از کسی سلب کنند یا به کسی بدهند.

ببینید، بالاخره همه جنگ رمضان را تجربه کرده‌ایم. همه در جنگ رمضان دیدیم که گاهی منزلی توسط موشک‌های صهیونیستی مورد اصابت قرار می‌گیرد. شما مستحضرید که بسیاری از این خانواده‌ها که تعدادشان بسیار زیاد است -و ما سعی کردیم حداقل در رسانه خودمان این را منعکس کنیم- اکنون در هتل‌ها اقامت دارند. شما نمی‌توانید بگویید چه کسی این حق را داده که این خانواده در هتل زندگی کند و دولت به او سه وعده غذا بدهد و از او حمایت کند؛ چرا که طرف در شرایط اضطرار گرفتار شده است، در این صورت چه کار باید کرد؟

انگار یک موشک به کسب‌وکارها خورده است

پورپزشک: چه مثال خوبی! احتمالاً وضعیت مشابه همین وضعیت، برای خودِ آن کسب‌وکارهاست؛ یک موشک به کسب‌وکارشان خورده است. حالا ما با یک جامعه اقتصادی روبرو هستیم که از قضا کسب‌وکارهای خرد، تاب‌آوری کمتری دارند و بقایشان در خطر و لب مرز است. فرض کنیم اتفاقات دی‌ماه رخ داده و بعد از یک بازه زمانی ۲۰ روزه اینترنت نداشتند، تا این که بخواهند بگویند بازار عیدمان هم از دست رفت. حالا می‌خواهیم یک کسب‌وکار کوچکی داشته باشیم و آن را بچرخانیم. من دارم درباره همه کسب‌وکارهای خرد صحبت می‌کنم و این موضوع اصلاً منحصر به کسب‌وکارهای اینستاگرامی نیست، هرچند آن‌ها بخش خوب و بزرگی هستند؛ اما تمام اصناف که به هر حال اینترنت منبع درآمدشان بوده، دچار یک اتفاق شده‌اند. یک موشک اول خورده، بعد یک موشک زمان‌دار دوم در حوادث جنگ رمضان و بعد از ۹ اسفند آمده و کسب‌وکار آن‌ها که موشک خورده، عملاً ویران شده است.

۳۵ درصد کسب‌وکارهای خرد و اینستاگرامی در جنگ اخیر مردند

برآورد ما در مجموعه خودمان نشان می‌دهد با توجه به ما سروکار زیادی که با این کسب‌وکارهای خرد و اینستاگرامی داریم، که بالای ۳۵ درصد آن‌ها کاملاً از دایره ارائه سرویس خارج شده‌اند. یعنی اگر همین امروز اینترنت بدون فیلتر و بدون هیچ گونه محدودیتی در اختیار همه قرار بگیرد، ما می‌گوییم حدود ۳۵ درصد از این کسب‌وکارها مرده‌اند. حالا چه بلایی سر این‌ها می‌آید؟

تاجیک: حالا این یک رویکرد اقتصادی است؛ عزیزان و پیشکسوتانی مثل شما حتماً می‌دانند که اقتصاد خودش را ترمیم می‌کند. من هرگز از این که کسب‌وکار خرد دسترسی به اینترنت نداشته باشد دفاع نمی‌کنم؛ همه باید دسترسی داشته باشند و طبیعتاً پاسخ سوال شما را باید آن مسئولینی بدهند که مثلاً در این زمینه مسئولیت دارند؛ یعنی تصمیم‌گیرندگان و سیاست‌گذاران باید پاسخ دهند. من از منظر رسانه‌ای خدمتتان عرض کردم.

به لطف اینترنتِ پرو، قیمت‌ فیلترشکن پایین آمده

ببینید، در فرمایشات شما نکته‌ای وجود داشت. ما قبل از حوادث دی‌ماه هم یک بازار چند ده همتی فروش فیلترشکن داشتیم. اکنون به لطف همین خُردِ اینترنتِ پرو، بسیاری از این قیمت‌ها آمده پایین. بالاخره ببینید، یک بازار چند ده همتی وقتی با مشکل مواجه می‌شود، قطعاً تلاش می‌کند از طریق رسانه، بیانیه، یا این که گروه‌هایی را (که مثلاً منظورم همان گروه‌های فشار هستند) وسط بیندازد. بالاخره آن طرف دوست دارد وی‌پی‌انش را با همان قیمتی که قبل از دی‌ماه بوده یا بعد از دی‌ماه با قیمت‌های وحشتناک بفروشد؛ که شما هم می‌دانید تا ۷۰۰، ۸۰۰ هزار تومان برای هر گیگابایت هم می‌فروختند. بله، یعنی بالاخره این مافیا است. خود شما هم تأیید می‌کنید که با وجود اینترنت پرو، حالا یک ضربه خورده و عملاً اینترنت پرو جلوی این فروش فیلترشکن ایستاده است.

پورپزشک: آن‌ها از سود ضررر کردند؛ یعنی فیلترشکن نامحدود ۱۵۰، ۲۰۰ هزار تومانی، تبدیل شده بود به فیلترشکنِ گیگیِ یک میلیون و دویست تا هشتصد هزار تومانی. اکنون چقدر است؟ ۲۵۰ هزار تومان. حالا فرض کنیم در بدترین حالت، کسی که اینترنت پرو می‌گیرد، باز هم ۲ بار آن وی‌پی‌ان را برای اینستاگرام و تلگرام لازم دارد؛ مگر این‌ها روی پرو باز هستند؟

اینترنت پرو فقط برای کسب‌وکارهایی است که با خارج کشور کار می‌کردند

تاجیک: اصلاً شما نباید اینترنت پرو را در لایه‌های طبقاتی اینترنت قرار دهید. اینترنت پرو فقط برای کسب‌وکارهایی که با خارج از کشور کار می‌کردند آمده است. یک مصوبه‌ای تصویب شده و قرار بوده از پلتفرم‌های مورد نیازشان استفاده کنند؛ طبیعتاً تلگرام و واتساپ و این ابزارهای ارتباطی برای خیلی از کسانی که با خارج از کشور کار می‌کنند باید باز می‌شده است. اساتید دانشگاه مثلاً باید دسترسی به «چت جی‌پی‌تی» داشتند. این‌ها برای این آمده است.

ایرنا: فقط اساتید دانشگاه نیستند. همه مردم، همه دانشجوها، همه دانش‌آموزان، همه کارمندان الان با این ابزارها کار می‌کنند. این هدفی که بوده که در شرایط اضطرار یک منفذی باز شود (که شما فرمودید، درست سر جای خودش)، به هر حال سرش صحبت شده است؛ اما نتیجه‌ای که حاصل شده، آیا به نظر شما حس بدِ طبقاتی شدن و گران شدن را به جامعه داده است یا خیر؟ نظرتان چیست؟

تاجیک: شما هم در این باره دقت کنید. مسئله این است که برای یک سرویس که در دوره اضطرار پیش‌بینی شده و همه این عزیزانی هم که شما فرمودید در ابتدای عرایض‌تان مثلاً قوه قضاییه و همه این‌ها عضو شورای عالی امنیت ملی بودند و همه آن‌ها نیز تأیید کردند بالاخره یک مصوبه است. همه، از جمله خود وزارت ارتباطات.

ایرنا: قبول دارم، اما با این روش راه بینداز و جابینداز کار حل نمی‌شود. دولت، قوه قضاییه؛ همه این‌ها دارند می‌گویند «ما سر در نمی‌آوریم» یا «مخالفیم». یعنی این حس بدِ طبقاتی شدن و گران شدن تقریباً گردنگیر ندارد، سوی دیگر اپراتورها هستند که آن‌ها هم قبلاً زیان‌های زیادی سر اینترنت کرده‌اند. هدف ما از این مباحث واقعاً محکوم کردنِ کسی نیست. می خواهیم روشن کنیم چی به چی است؟

اپراتور فقط اجراکننده مصوبه است، نه تصمیم گیر

تاجیک: به نظر می‌رسد ما مسئله را تقلیل می‌دهیم به یک اپراتور یا یک مدیر اپراتور، در صورتی که اپراتور اجراکننده مصوبات است. اپراتور اجراکننده مصوبه است و در مورد هیچ بخش از آن مصوبه خودش نمی‌تواند تصمیم بگیرد. باید برود نهادهای نظارتی جواب بدهد. اگر تخلفی هست که حتماً هم هست...

چرا هیچ‌وقت کسی در مورد تبلیغات وی‌پی‌ان فروشی حرف نمی‌زند؟

ایرنا: اما مردم نهادهای ناظر را کمتر می شناسند ولی رئیس قوه قضاییه را می‌شناسند و مخالفت ایشان را می بینند.

تاجیک: ببینید خیلی جالب است چرا هیچ‌وقت کسی نمی‌آید در مورد تبلیغات وی‌پی‌ان فروشی مثلاً حرف بزند؟ این در فضای مجازی مگر افکار را جریحه‌دار نمی‌کند؟

پورپزشک: پدرم یک داستانی تعریف می‌کرد، احتمالاً شنیده‌اید. مادری ۲ تا بچه داشته، یک دختر و یک پسر. پسرش را سعی می‌کرد تربیتش کند و می‌گفت: «پسرم من می‌دانم که شیطان گولت زد، موی خواهرت را کشیدی. فرزند گفته بود بله، اما لگدی که به شکمش زدم. ابتکار خودم بود.»

اینترنت پرو قابل دفاع نیست که کسی آن را گردن نمی‌گیرد

فرض کنیم اتفاقی که افتاده را بگوییم مصوبه شورای عالی امنیت ملی یا هر جای دیگری است که به هر حال امروز کسی گردن نمی‌گیرد این را، به هر حال شعام هم سخنگو دارد، دیالوگ وجود دارد. اما این کاری که قابل دفاع نیست را کسی گردن نمی‌گیرد؛ وگرنه ما بسیاری از اتفاقات را داریم در سطح حاکمیت کشور و جامعه که یکی می‌آید، به هر حال حتی اگر مخالف باور عمومی و خواست عمومی باشد، گردن می‌گیرد، می‌گوید «من گفتم، ما گفتیم». خب اما نکته این است: فرض کنیم که مصوبه شورای عالی امنیت ملی است، پیامکش (اس‌ام‌اسش) الان جلوی روی من است. این که «بیا یک میلیون و نهصد و خرده‌ای هزار تومان پرداخت کن تا اینترنت پرو فعال شود» دقیقاً مصداق همان «لگد در شکم» است.

تاجیک: نه، اتفاقاً خیلی‌ها شروع کردند به کلاهبرداری تا چند برابر قیمت همین خدمات را کلاهبرداری می‌کردند. اپراتور قیمت؛ همان قیمتی که شما از درگاه رسمی و مثلاً می‌توانید تهیه کنید، همین است. بیشتر از این، سرتان کلاه می‌رود.

پورپزشک: از درگاه رسمی وصل شوید به اینترنتِ فیلتردارِ طبقه اولِ پیش از حوادث دی‌ماه. مسئله این نیست که شما عملاً با پرداخت هزینه اینترنت پرو، یک...

این که همه چیز را تقلیل دهیم به اپراتورها، درست نیست

تاجیک: شما چون سابقه راه‌اندازی تعدادی سامانه و کسب و کار را هم دارید می دانید و سرویس‌های اینترپرایز (Enterprise) چیست؛ اصل داستان اینترنت پرو این بوده که بیزنسی که حیات و مماتش به خارج از کشور وابسته است، در شرایط جنگی و شرایط [خاص] بتواند نجات پیدا کند؛ یعنی شما نباید کاربر عادی و شرایطش را با مثلاً یک بازرگان یا یک کسب‌وکار... مقایسه کنید. کار اپراتورها چیست؟ اجراکننده هستند. ببینید، هزار تومان بالا و پایین، هر اپراتوری که خارج از مصوبات، مدارک، اسناد و تصمیمات بالادستی بخواهد از مثلاً یک مشترک بگیرد، سازمان بازرسی، قوه قضاییه و هزار جا بالای سرشان هستند و باید بروند پاسخ گو باشند. این که ما همه چیز را تقلیل دهیم به مثلاً اپراتورها، به نظر من کار درستی نیست.

وی‌پی‌ان‌فروشی شده یک شغل نیمه‌رسمی قابل قبول برای عموم جامعه

پورپزشک: می‌گویم اپراتورها از این وضعیت حتماً سوءاستفاده می‌کنند. یک سوال از شما دارم: اینترنت پرو روی چی فعال می‌شود؟ روی سیم‌کارت موبایل افراد فعال می‌شود، درست است؟ یعنی آی‌پی‌شان «وایت» (سفید) نمی‌شود، اصطلاحاً. در یک زمانی، قرار بود آن موضوعی که شما فرمودید؛ البته من با آن هم به شدت مخالفم، اما قرار بود سرورهای کسب‌وکارهایی که با امور روزمره مردم سروکار دارند، یا کسب‌وکارها و نهادهایی که به نحوی نیازمند دریافت اینترنت هستند مثل دانشگاه‌ها که شما اشاره کردید برای تحقیقات و غیره، سرورهایشان وایت شود، سفید شود و آی‌پی‌شان تغییر کند. از این نقطه به بعد، موضوع رفته سمت این که نه؛ اینترنت پرو از طریق اپراتورها و روی سیم‌کارت فعال می‌شود؛ یعنی سرور من که برای پابلیش شدن فنی و اتفاقات این‌چنینی ممکن است نیازمند باشد، سفید نمی‌شود؛ اما من مدیر کسب‌وکار، فعال در این کسب‌وکار، می‌توانم اینترنت سیم‌کارتم را پرو کنم، اما سرورم سفید نشود. پس بازمی‌گردیم به اینترنتِ نیمه اول دی‌ماه. این می‌شود معنای وی‌پی‌ان‌فروشی که سر جای خودشان هستند؛ چون دومرتبه ما داریم بازارشان را برمی‌گردانیم به عقب‌تر. اتفاقاً به آن‌ها این فضا را دادیم. دیگر آن زمانی وی‌پی‌ان نامحدود ۱۵۰ هزار تومان بود؛ الان اگر بگویم وی‌پی‌ان ۱۰ گیگ ۱۵۰ هزار تومان، همه راضی‌اند و همه خوشحال می‌شوند. یعنی همه خوشحال هستند. این تورم را در ذات خودش دارد. ضمن این که حالا وی‌پی‌ان‌فروشی هم شده یک شغل نیمه‌رسمی قابل قبول برای عموم جامعه. ما امروز اتفاقاً مردم را گذاشته‌ایم در مرزِ اخلاق. ما همیشه می‌گوییم مردم ما اخلاق‌مدارند؛ برای من اس‌ام‌اس آمده، حالا من اینترنت پرو را برای کسب‌وکارم فعال نکردم و به نحو دیگرانجام می‌دهم اما الان مردم را گذاشتیم در مرز و دوراهی اخلاق.

نظرات کاربران