میراث ایرانی قربانی جنگ+ تصویر
تهران- ایرنا- از آغاز تهاجم وحشیانه آمریکا و رژیم صهیونیستی به خاک ایران تاکنون بارها میراث فرهنگی این کشور با تاریخ و تمدن کهن هدف حمله دشمنان قرار گرفته، آسیبهایی که از چشم رسانههای خارجی نیز دورنمانده است.
به گزارش روز شنبه ایرنا، رسانههای فرانسوی در روزهای گذشته گزارشهایی را به تخریب آثار تاریخی و جلوههای تمدنی کشورمان اختصاص دادند. شبکه پنج فرانسه گزارشی ویدئویی از این آسیبها را پخش کرد و تارنمای خبری «لاکروآ» نیز در گزارشی که ویژه مشترکان این رسانه است، به این مساله پرداخت. شبکه خبری «فرانس ۲۴» هم در گزارشی مفصل علاوه بر معرفی آثاری که در جریان جنگ تخریب شدند، تصاویری از آنها را هم منتشر کرد.
در گزارش این شبکه آمده است: یونسکو نگرانی عمیق خود را در مورد سرنوشت ۲۹ مکان متعلق به میراث جهانی ایران ابراز کرد. روز چهارشنبه (۲۵ مارس) این آژانس فرهنگی سازمان ملل متحد از همه طرفها خواست تا از اماکن فرهنگی استثنایی منطقه که برخی از آنها از قبل آسیب دیدهاند، محافظت کنند.
در جریان چهار هفته جنگ، مکانهای تاریخی و فرهنگی متعددی هدف قرار گرفته و آسیب دیدهاند. یونسکو به ویژه در مورد میراث جهانی ارزشمند ایران، از جمله کاخ گلستان در تهران، که اغلب با کاخ ورسای در فرانسه مقایسه میشود و در جریان جنگ آسیب دیده، هشدار داده است.
کاخ گلستان تهران
این کاخ که از سال ۲۰۱۳ در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت، در اوایل ماه مارس (اسفند) در جریان حملات هوایی آمریکا و اسرائیل آسیب دید. بنابر وبسایت یونسکو، در دوران قاجار این مکان به عنوان اقامتگاه سلطنتی و مقر قدرت انتخاب شده بود و نمونهای از ورود سبکهای اروپایی به هنر ایرانی است.
عکسهای فضای داخلی کاخ، که اغلب با کاخ ورسای مقایسه میشود، انبوهی از شیشههای شکسته و خرده چوب روی زمین و همچنین آثار چوبی تخریبشده را نشان میدهد. به گفته کمیته گردشگری و میراث فرهنگی شورای اسلامی شهر تهران، اکثر آثار هنری و اقلام حساس کاخ به مکانی امن منتقل شدهاند.
کاخ سعدآباد تهران
رسانههای ایرانی همچنین گزارش دادند که حملات اسرائیل به تهران خسارتی را به مجموعه کاخ سعدآباد، واقع در شمال پایتخت، وارد کرده است. این کاخ که محل قرارگیری یک پارک بزرگ با غرفههایی است که در اوایل قرن بیستم ساخته شدهاند، یکی از موزههای تاریخ فرهنگی ایران محسوب میشود.
میراث ایرانی قربانی جنگ+ تصویر
فرانس ۲۴ همچنین نوشت: این کاخ گاه میزبان برنامههای دولتی است. در سال ۲۰۰۳، این مکان میزبان نشست مشترک وزرای خارجه تروئیکای اروپایی -فرانسه، آلمان و انگلیس- و هیات ایرانی برای اولین توافق در مورد برنامه هستهای ایران بود.
کاخ چهلستون اصفهان
اصفهان یکی از مهمترین شهرهای آسیای میانه و نقطه کلیدی در مسیر تجاری جاده ابریشم بوده است. طبق عکسهایی که در رسانههای اجتماعی منتشر شده است، کاخ چهل ستون در جریان حملات هوایی به یک ساختمان دولتی مجاور مورد اصابت قرار گرفته و خساراتی چون کاشیهای شکسته، نقاشیهای دیواری فرو ریخته، آینههای خرد شده صفوی، نقاشیهای دیواری ترک خورده و پنجرههای شکسته را متحمل است.
میراث ایرانی قربانی جنگ+ تصویر
این کاخ مربوط به سال ۱۶۴۷ میلادی است که در یک باغ سلطنتی، بازمانده از دوره صفویه، واقع شده است. این کاخ در نزدیکی میدان امام، یکی از بزرگترین میدانهای جهان که میراث جهانی یونسکو است، قرار دارد.
عالی قاپو؛ کاخی دیگر در اصفهان
فرانس ۲۴ به نقل از گزارش نیویورک تایمز نوشت، ویدیوها و تصاویری که از تلویزیون دولتی ایران پخش شده است، آسیبهایی را به کاخ عالی قاپو در اصفهان، که در نزدیکی میدان امام اصفهان واقع شده است، نشان میدهد.
این کاخ یکی از مهمترین شاهکارهای معماری قرن هفدهم محسوب میشود.
مسجد جامع اصفهان
این مسجد بزرگ شهر - که در مرکز تاریخی اصفهان واقع شده است، طبق وبسایت یونسکو «ارزش جهانی برجستهای» دارد، زیرا «توالی سبکهای معماری و تزئینی از دورههای مختلف معماری اسلامی ایرانی که ۱۲ قرن را در بر میگیرد، به تصویر میکشد». امواج ناشی از حملات به این شهر به سازه، کاشیها و عناصر تزئینی مسجد آسیب رساند.
محوطههای پیشاتاریخی دره خرمآباد
یونسکو همچنین گزارش داد که ساختمانهای واقع در نزدیکی منطقه حائل محوطههای پیشاتاریخی دره خرمآباد نیز آسیب دیدهاند. این مجموعه که گواهی بر سکونت انسان در ۶۳ هزار سال پیش از میلاد است، پنج غار و یک پناهگاه سنگی را شامل میشود.
دره خرمآباد در قلب کوههای زاگرس، یکی از مسیرهای اصلی پراکندگی انسان از آفریقا، واقع شده است.
قلعه فلکالافلاک در خرمآباد
همانطور که روزنامه بریتانیایی گاردین گزارش داده است، قلعه فلکالافلاک، واقع در شهر خرمآباد در استان لرستان، نیز در میان مکانهای آسیبدیده قرار دارد.
به گفته عطا حسنپور، مدیر اداره میراث فرهنگی استان، یک ضربه به محیط قلعه برخورد کرده و دفاتر اداره او و همچنین موزههای باستانشناسی و مردمشناسی مجاور را تخریب کرده است، اما به سازه اصلی محوطه یک هزار ۸۰۰ ساله آسیبی نرسیده است.
عمارتهای تاریخی سنندج
این روزنامه بریتانیایی همچنین گزارش میدهد که حملات در سنندج، در کردستان ایران، به عمارتهای قرن نوزدهمی معروف به سالار سعید و آصف وزیری آسیب رسانده است.
این ساختمانها که گنجینههای کردی را در خود جای دادهاند، آسیب به درها و پنجرههای شیشهای رنگی را متحمل شدهاند.
به گزارش ایرنا، وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در بیانیه شماره ۴ خود، اعلام کرد: بر اساس آخرین ارزیابیهای میدانی و گزارشهای کارشناسی تا تاریخ ۲ فروردینماه ۱۴۰۵، تاکنون ۱۱۴ بنای فرهنگی و تاریخی - شامل بناهای ثبتجهانی، آثار ثبت ملی و محوطهها و بناهای واجد ارزش - دچار خسارت شدهاند.
این وزارتخانه این اقدامات را «نقض آشکار حقوق بینالملل» و «تهدیدی مستقیم علیه حافظه تاریخی بشریت» برشمرد و از نهادهای بینالمللی بهویژه یونسکو، خواست نقشی فعالتر و بازدارندهتر در صیانت از میراثفرهنگی ایفا کنند.
بر پایه این گزارش، در میان آثار آسیبدیده، ۴۸ موزه و ۶ بافت تاریخی شهری تهران، اصفهان، سنندج، کرمانشاه، قم و خوانسار قرار دارند. همچنین گستره جغرافیایی خسارات، بخشهای وسیعی از کشور را دربرگرفته است؛ بهگونهای که تهران با ۶۰ مورد، اصفهان با ۲۰ مورد، کردستان با ۱۲ مورد و استانهای لرستان، کرمانشاه، بوشهر، قم، البرز، آذربایجان شرقی و غربی، مازندران، سیستان و بلوچستان، گیلان، ایلام، خوزستان و فارس نیز هر یک با مواردی از خسارات در این فهرست قرار دارند.
وزارت میراثفرهنگی در بخش دیگری از این بیانیه، با استناد به اصول مسلم حقوق بینالملل، بهویژه کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه، تصریح میکند: هرگونه اقدام نظامی که منجر به تخریب یا آسیب به میراثفرهنگی شود، نقض آشکار تعهدات بینالمللی و تهدیدی مستقیم علیه حافظه تاریخی بشریت است؛ حافظهای که میراث مشترک تمامی انسانها در طول تاریخ بهشمار میرود.
بر اساس کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه، حفاظت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمه مسلحانه یک تعهد بینالمللی است و یونسکو نیز این معاهده را نخستین و جامعترین سند چندجانبه برای صیانت از میراث فرهنگی در زمان جنگ معرفی میکند.
