تهران- ایرنا- کارشناس ارشد بازار سرمایه معتقد است در شرایط فعلی بازار با وجود خروج سنگین نقدینگی از صندوق‌های درآمد ثابت، اما همچنان این صندوق‌ها در صورت انتشار اوراق بدهی جدید از سوی دولت، می‌توانند نقش تعادل‌بخشی به بازار را ایفا کنند.

به گزارش خبرنگار اقتصادی ایرنا، در پی تداوم ریسک‌های سیستماتیک، محدودیت در معاملات سهام و تمرکز جریان نقدینگی بازار سرمایه بر صندوق‌های درآمد ثابت، ETF ها و صندوق‌های کالایی، بازار سرمایه با عدم تعادل‌هایی مواجه شده است.

نتیجه انحصار بازار سرمایه به صندوق‌های درآمد ثابت و کالایی در شرایط کنونی، کوچ‌های سنگین نقدینگی در اواخر اسفند پارسال و فروردین امسال به صندوق‌های درآمد ثابت و سپس خروج سنگین پول از این صندوق‌ها به صندوق‌های کالایی بخصوص طلا و نقره در اردیبهشت ماه امسال بود.

بسیاری از کارشناسان بازار معتقدند این شرایط، ضرورت بازنگری در استراتژی سرمایه‌گذاری، مدیریت انتظارات و طراحی سیاست‌های حمایتی هدفمند از سوی نهاد ناظر و دستگاه رگولاتور بازار سرمایه (سازمان بورس و شورای عالی بورس) را دو چندان کرده است.

مدیرعامل صندوق درآمد ثابت: جریان نقدینگی دو ماه اخیر به سود درآمدثابت‌ها

در همین ارتباط مونا حاجی‌علی‌اصغر فعال بازار سرمایه در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا درباره ارزیابی سرمایه‌گذاری در صندوق‌های درآمد ثابت با حباب مثبت اظهار کرد: در دوره ۲ ماهه اخیر که فعالیت صندوق‌های بازار سرمایه بدون بازار سهام در جریان است، به دلیل انتقال نقدینگی از بازار سهام به صندوق‌های درآمد ثابت، در برخی از این صندوق‌ها حباب مثبت شکل گرفته است. این پدیده به معنای فاصله قیمت معاملاتی از خالص ارزش دارایی‌ها (NAV) بوده و می‌تواند بخشی از بازده سرمایه‌گذار را کاهش دهد.

وی افزود: با توجه به تحولات روزهای اخیر در صندوق‌های درآمد ثابت و بروز نشانه‌های خروج تدریجی نقدینگی از این صندوق‌ها، انتظار می‌رود این حباب‌ها تعدیل شوند. بنابراین ورود به صندوق‌های با حباب مثبت معنادار توصیه نمی‌شود.

فعال بازار سرمایه با تأکید بر اینکه تمرکز بر صندوق‌هایی با فاصله حداقلی قیمت و NAV منطقی‌تر است، یادآور شد: در شرایط فعلی، توجه به ارزش ذاتی و پرهیز از ورود در قیمت‌های هیجانی، اهمیت بالایی دارد.

حاجی‌علی‌اصغر درباره تأثیر افزایش نرخ سود اوراق بدهی و رقابت صندوق‌ها بر سوددهی صندوق‌های درآمد ثابت گفت: افزایش نرخ سود در بازار اوراق بدهی از عوامل کلیدی اثرگذار بر صندوق‌های درآمد ثابت است که در کوتاه‌مدت ممکن است نوساناتی در ارزش دارایی‌ها ایجاد شود اما در میان‌مدت امکان سرمایه‌گذاری در اوراق با نرخ‌های بالاتر، به بهبود بازدهی کمک می‌کند.

وی خاطرنشان کرد: رقابت میان صندوق‌های درآمد ثابت برای جذب منابع، در صورتی که مبتنی بر واقعیت‌های اقتصادی باشد، می‌تواند به نفع سرمایه‌گذاران عمل کند. با این حال، لازم است این رقابت در چارچوبی پایدار و متناسب با شرایط نرخ بهره مدیریت شود.

حقوقی‌ها هم به صف فروش واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق‌های درآمد ثابت پیوسته‌اند

کارشناس ارشد بازار سرمایه در پاسخ به پرسشی در خصوص تحولات جریان نقدینگی و رفتار سرمایه‌گذاران حقوقی تصریح کرد: در روزهای اخیر، افزایش عرضه واحدهای صندوق‌های درآمد ثابت از سوی سرمایه‌گذاران حقوقی مشاهده شده است که می‌تواند بر روند کوتاه‌مدت بازار اثرگذار باشد. این موضوع لزوم توجه به مدیریت نقدشوندگی و تعادل در جریان ورود و خروج منابع را برجسته می‌کند.

به گفته این مدیرعامل یکی از سبدگردان‌های بازار سرمایه، با توجه به ساختار نظارتی و ترکیب دارایی‌های صندوق‌های درآمد ثابت، انتظار می‌رود این ابزارها همچنان نقش باثباتی در بازار ایفا کنند، هرچند مدیریت حرفه‌ای منابع در این مقطع زمانی اهمیت بیشتری دارد.

وی درباره اثرات غیرمستقیم تحولات اقتصادی بر صندوق‌های درآمد ثابت نیز بیان کرد: با وجود آنکه صندوق‌های درآمد ثابت به‌طور مستقیم درگیر نوسانات صنایع آسیب‌دیده نیستند، اما از مسیر متغیرهای کلان اقتصادی تأثیر می‌پذیرند که شامل «تغییر در سطح نرخ‌های بهره»، «افزایش عدم قطعیت در فضای اقتصادی» و «تغییر ترجیحات سرمایه‌گذاران به سمت دارایی‌های کم‌ریسک‌تر» می‌شود با این حال در مجموع اثر این عوامل را می‌توان محدود اما قابل توجه ارزیابی کرد.

پیشنهادهایی برای بهبود عملکرد بازار صندوق‌های درآمد ثابت

کارشناس بازار سرمایه به الزامات سیاستی برای تقویت ثبات بازار اشاره و تأکید کرد: در شرایط فعلی، طراحی و اعلام بسته‌های سیاستی شفاف می‌تواند نقش مهمی در کنترل انتظارات و کاهش رفتارهای هیجانی داشته باشد.

به گفته وی، «انتشار اوراق دولتی با نرخ منطقی و متناسب با شرایط اقتصادی» به‌گونه‌ای که ضمن تأمین مالی، تعادل بازار سرمایه نیز حفظ شود؛ «اعلام زمان‌بندی دقیق و شفاف برای انتشار این اوراق» به‌منظور کاهش عدم قطعیت و کمک به تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران؛ «ساماندهی عرضه اوراق دولتی توسط پیمانکاران و اجرای آن با نظم و پیش‌بینی‌پذیری بیشتر نسبت به سال‌های گذشته» به‌گونه‌ای که از ایجاد شوک‌های مقطعی در بازار جلوگیری شود؛ «تداوم و شفاف‌سازی عملکرد صندوق‌های تثبیت و توسعه بازار برای حمایت هدفمند از نقدشوندگی» و «تقویت سازوکارهای بازارگردانی با تعیین چارچوب‌های مشخص و مشوق‌های متناسب» از جمله اقداماتی است که می تواند به بازار کمک کند.

پیشنهادهایی برای سرمایه‌گذاری در شرایط کنونی

وی درباره استراتژی پیشنهادی سرمایه‌گذاری در شرایط عدم قطعیت، با توجه به سطح بالای ابهام، اتخاذ رویکردی متنوع و مبتنی بر مدیریت ریسک توصیه می‌شود که به شرح زیر است:

برای سرمایه‌گذاران با ریسک‌پذیری پایین: «تمرکز بر صندوق‌های درآمد ثابت (با حداقل حباب)» و «استفاده از سپرده‌های بانکی به‌عنوان ابزار ثبات»

برای سرمایه‌گذاران با ریسک‌پذیری متوسط: ترکیب متوازن از «صندوق‌های درآمد ثابت»، «صندوق‌های طلا به‌عنوان پوشش ریسک» و «نگهداری بخشی از دارایی به‌صورت نقد»

در صورت تشدید ریسک‌های سیستماتیک: «افزایش وزن دارایی‌های مبتنی بر طلا» و «کاهش سهم دارایی‌های پُر ریسک»

زمان‌بندی انتشار اوراق بدهی در سال جاری منتشر شود

حاجی‌علی‌اصغر گفت: بازار سرمایه در شرایط فعلی بیش از هر زمان دیگری نیازمند سیاست‌گذاری دقیق، شفافیت اطلاعاتی و مدیریت انتظارات است. صندوق‌های درآمد ثابت همچنان می‌توانند نقش مهمی در حفظ تعادل پرتفوی ایفا کنند، مشروط بر آنکه سرمایه‌گذاری در آن‌ها با توجه به سطح حباب و تحولات نرخ بهره انجام شود.

این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: در کنار آن، طراحی منسجم برنامه‌های انتشار اوراق و اعلام زمان‌بندی مشخص، می‌تواند به کاهش نااطمینانی و بهبود کارایی بازار کمک کند.